Hamayesh Arwin Alborz همایش آروین البرز MANJR فصلنامه پژوهش در مدیریت | MANJR 2 3 2026 11 08 ارائه مدل مفهومی نقش صندوق های پژوهش و فناوری در عبور شرکت های دانش بنیان از دره مرگ تجاری سازی ارائه مدل مفهومی نقش صندوق های پژوهش و فناوری در عبور شرکت های دانش بنیان از دره مرگ تجاری سازی 418 426 FA محمد ساجدی *معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان محمد ساجدی *معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان 2026 10 23 فرآیند تجاری سازی نتایج تحقیقات علمی و توسعه فناوری برای استارت آپ ها و شرکت های دانش بنیان، فرآیندی خودکار نیست و با مرحله ای سرنوشت ساز و پرمخاطره موسوم به «دره مرگ تجاری سازی» روبه رو است. این دره حاصل تلاقی سه چالش بزرگ است: «شکاف فنی و بلوغ فناوری»، «شکاف بازار و تأیید نیاز» و «شکاف مالی و سرمایه اولیه». در نظام نوآوری، نهادهای متعددی فعالیت می کنند، اما صندوق های پژوهش و فناوری (RTFs) به عنوان واسطه های چندمنظوره ای خاص، در میان سایر نهادها همچون صندوق های بزرگ حاکمیتی، سرمایه گذاران خطرپذیر کلاسیک (VCs)، شتاب دهنده ها و دفاتر انتقال فناوری (TTOs)، جایگاهی منحصربه فرد دارند. هدف اصلی این پژوهش، ارائه مدلی مفهومی و یکپارچه است که مکانیزم کمک صندوق های پژوهش و فناوری به شرکت های دانش بنیان برای عبور از این دره را تبیین کند. روش پژوهش مبتنی بر بررسی نظام مند ادبیات و تحلیل موضوعی مقالات معتبر بین المللی در حوزه انتقال فناوری، شکاف تأمین مالی نوآوری و واسطه های فناوری است. یافته ها نشان می دهد صندوق های پژوهش و فناوری از طریق چهار بسته ورودی -تأمین مالی مرحله ای و اشتراک ریسک، ارزیابی فنی-اقتصادی تخصصی، تأیید بازار و شبکه سازی، و توانمندسازی و نظارت راهبردی- مکانیزم های مهمی نظیر کاهش نابرابری اطلاعاتی، نشانه دهی به بازار، افزایش آمادگی سرمایه پذیری و رفع کاستی تیم مدیریتی را فعال می کنند. ترکیب این اقدامات با متغیرهای تعدیل کننده ای مانند سطح آمادگی فناوری (TRL)، کیفیت تیم، حقوق مالکیت فکری و پویایی بازار، به کاهش نرخ شکست و راه اندازی موفق محصول در بازار می انجامد. در پایان، برخی از دلالت های سیاستی و عملیاتی برای بهبود عملکرد این صندوق ها مورد بحث قرار گرفته است. فرآیند تجاری سازی نتایج تحقیقات علمی و توسعه فناوری برای استارت آپ ها و شرکت های دانش بنیان، فرآیندی خودکار نیست و با مرحله ای سرنوشت ساز و پرمخاطره موسوم به «دره مرگ تجاری سازی» روبه رو است. این دره حاصل تلاقی سه چالش بزرگ است: «شکاف فنی و بلوغ فناوری»، «شکاف بازار و تأیید نیاز» و «شکاف مالی و سرمایه اولیه». در نظام نوآوری، نهادهای متعددی فعالیت می کنند، اما صندوق های پژوهش و فناوری (RTFs) به عنوان واسطه های چندمنظوره ای خاص، در میان سایر نهادها همچون صندوق های بزرگ حاکمیتی، سرمایه گذاران خطرپذیر کلاسیک (VCs)، شتاب دهنده ها و دفاتر انتقال فناوری (TTOs)، جایگاهی منحصربه فرد دارند. هدف اصلی این پژوهش، ارائه مدلی مفهومی و یکپارچه است که مکانیزم کمک صندوق های پژوهش و فناوری به شرکت های دانش بنیان برای عبور از این دره را تبیین کند. روش پژوهش مبتنی بر بررسی نظام مند ادبیات و تحلیل موضوعی مقالات معتبر بین المللی در حوزه انتقال فناوری، شکاف تأمین مالی نوآوری و واسطه های فناوری است. یافته ها نشان می دهد صندوق های پژوهش و فناوری از طریق چهار بسته ورودی -تأمین مالی مرحله ای و اشتراک ریسک، ارزیابی فنی-اقتصادی تخصصی، تأیید بازار و شبکه سازی، و توانمندسازی و نظارت راهبردی- مکانیزم های مهمی نظیر کاهش نابرابری اطلاعاتی، نشانه دهی به بازار، افزایش آمادگی سرمایه پذیری و رفع کاستی تیم مدیریتی را فعال می کنند. ترکیب این اقدامات با متغیرهای تعدیل کننده ای مانند سطح آمادگی فناوری (TRL)، کیفیت تیم، حقوق مالکیت فکری و پویایی بازار، به کاهش نرخ شکست و راه اندازی موفق محصول در بازار می انجامد. در پایان، برخی از دلالت های سیاستی و عملیاتی برای بهبود عملکرد این صندوق ها مورد بحث قرار گرفته است. https://manjr.ir/downloadfilepdf/11075