همایش آروین البرز MANJR 1 4 2025 10 07 Investigating the Role of Taxation in Promoting Competitiveness and Economic Development of Developing Countries with an International Business Management Approach International Trade بررسی نقش مالیات در ارتقای رقابت‌پذیری و توسعه اقتصادی کشورهای در حال توسعه با رویکرد بازرگانی بین‌الملل 40 55 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA لیلا کارشناسی ارشد مدیریت بازرگانی گرایش بازرگانی بین الملل، دانشگاه غیرانتفاعی تابران، مشهد، ایران. 2025 10 01 Taxation, as one of the key instruments of economic and social policy of governments, plays a decisive role in promoting competitiveness and economic development, especially in developing countries where dependence on unstable resources such as oil has increased economic vulnerability. This research, with the approach of international trade management, examines various dimensions of the tax system and its relationship with sustainable growth, attracting foreign investment (FDI), equitable income distribution, and reducing class gaps. The main objective of the study is to analyze the function of tax as a sustainable source of income and a tool for enhancing the economic competitiveness of countries in the global trade environment, and to identify institutional, legal, and executive obstacles in the Iranian tax system compared to international standards. The research method is a combination of library studies and content analysis of previous research. The sources include international data related to developing countries, scientific articles, and the experience of Iranian tax policies. The approach is comparative-analytical that covers both theoretical dimensions and empirical evidence. The findings show that an efficient tax system, in addition to providing public funds, can strengthen competitiveness in global markets by reforming the tax collection structure, eliminating unnecessary exemptions, expanding the tax base, and implementing the principles of transparency and justice. The comparative study shows that successful countries have developed their economic and social infrastructures by using targeted tax incentives and value-added tax, while attracting foreign capital. In Iran, problems such as the complexity of laws, weak administrative processes, lack of taxpayer education, and historical reliance on oil have prevented the full realization of the developmental function of taxes. Conclusion: Overcoming the inefficiency of the tax system requires reforming laws, digitizing processes, creating a culture, and aligning tax policies with international standards. In such a framework, taxes will not only be a sustainable source of revenue, but also a strategic tool for socio-economic development and improving the country's position in global competition. مالیات به عنوان یکی از ابزارهای کلیدی سیاست اقتصادی و اجتماعی دولت‌ها، نقشی تعیین‌کننده در ارتقای رقابت‌پذیری و توسعه اقتصادی ایفا می‌کند، به ویژه در کشورهای در حال توسعه که وابستگی به منابع ناپایدار نظیر نفت، آسیب‌پذیری اقتصادی را افزایش داده است. این پژوهش با رویکرد مدیریت بازرگانی بین‌الملل، به بررسی ابعاد مختلف نظام مالیاتی و ارتباط آن با رشد پایدار، جذب سرمایه‌گذاری خارجی (FDI)، توزیع عادلانه درآمد، و کاهش شکاف طبقاتی پرداخته است. هدف اصلی مطالعه، تحلیل کارکرد مالیات به مثابه منبع پایدار درآمد و ابزاری برای ارتقای توان رقابت اقتصادی کشورها در فضای تجارت جهانی، و شناسایی موانع نهادی، قانونی و اجرایی در نظام مالیاتی ایران نسبت به استانداردهای بین‌المللی است. روش تحقیق با ترکیبی از مطالعات کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای تحقیقات پیشین صورت گرفته است. منابع شامل داده‌های بین‌المللی مربوط به کشورهای در حال توسعه، مقالات علمی، و تجربه سیاست‌های مالیاتی ایران می‌باشد. رویکرد، مقایسه‌ای-تحلیلی است که هم ابعاد نظری و هم شواهد تجربی را پوشش می‌دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد که نظام مالیاتی کارا، علاوه بر تأمین بودجه عمومی، با اصلاح ساختار اخذ مالیات، حذف معافیت‌های غیرضروری، گسترش پایه مالیاتی، و اجرای اصول شفافیت و عدالت، می‌تواند توان رقابت‌پذیری در بازارهای جهانی را تقویت کند. مطالعه تطبیقی بیانگر آن است که کشورهای موفق، با استفاده از مشوق‌های مالیاتی هدفمند و مالیات بر ارزش افزوده، ضمن جذب سرمایه خارجی، زیرساخت‌های اقتصادی و اجتماعی خود را توسعه داده‌اند. در ایران، مشکلاتی مانند پیچیدگی قوانین، ضعف فرآیندهای اجرایی، کمبود آموزش مؤدیان، و اتکای تاریخی به نفت مانع تحقق کامل کارکرد توسعه‌ای مالیات شده است. نتیجه‌گیری برون‌رفت از ناکارآمدی نظام مالیاتی مستلزم اصلاح قوانین، دیجیتالی‌سازی فرایندها، فرهنگ‌سازی، و هم‌راستایی سیاست‌های مالیاتی با استانداردهای بین‌المللی است. در چنین چارچوبی، مالیات نه تنها منبع درآمدی پایدار، بلکه ابزاری راهبردی برای توسعه اجتماعی-اقتصادی و ارتقای جایگاه کشور در رقابت‌های جهانی خواهد بود. /downloadfilepdf/316332