همایش آروین البرز MANJR 1 4 2025 12 14 A comprehensive analysis of the challenges of financial sustainability in municipalities with an emphasis on the role of reforming the structure of sustainable revenues, reducing budget reliance on unstable sources and promoting transparency in urban financial management تحلیل جامع چالش‌های پایداری مالی در شهرداری‌ها با تأکید بر نقش اصلاح ساختار درآمدهای پایدار، کاهش اتکای بودجه به منابع ناپایدار و ارتقای شفافیت در مدیریت مالی شهری 604 614 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA اکبر کارشناسی ارشد حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر. (کارشناسی امور فرهنگسرا) 2025 12 13 پایداری مالی شهرداری‌ها به عنوان یکی از ارکان اساسی حکمرانی شهری، نقش تعیین‌کننده‌ای در تداوم ارائه خدمات عمومی، توسعه زیرساخت‌های شهری و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان ایفا می‌کند. در دهه‌های اخیر، وابستگی فزاینده شهرداری‌ها به منابع درآمدی ناپایدار نظیر تراکم‌فروشی، فروش دارایی‌ها و کمک‌های غیرقابل پیش‌بینی دولت مرکزی، موجب شکل‌گیری عدم تعادل‌های ساختاری در بودجه شهری و افزایش آسیب‌پذیری مالی نهادهای مدیریت شهری شده است. در چنین شرایطی، ضرورت بازاندیشی در ساختار درآمدی، کاهش اتکای بودجه به منابع ناپایدار و تقویت شفافیت در مدیریت مالی شهری بیش از پیش احساس می‌شود. هدف اصلی این مقاله، تحلیل جامع چالش‌های پایداری مالی در شهرداری‌ها با تأکید بر نقش اصلاح ساختار درآمدهای پایدار، توسعه عوارض و مالیات‌های محلی، بهبود مدیریت دارایی‌ها و ارتقای نظام شفافیت و پاسخگویی مالی است. روش تحقیق از نوع مروری–تحلیلی بوده و بر مبنای تحلیل نظام‌مند مطالعات و پژوهش‌های داخلی مرتبط با مالیه شهری، درآمدهای پایدار، مدیریت دارایی‌های شهری و نظام‌های حسابداری و تأمین مالی شهرداری‌ها انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سهم بالای درآمدهای ناپایدار در ترکیب منابع مالی شهرداری‌ها، منجر به بی‌ثباتی بودجه‌ای، اختلال در برنامه‌ریزی بلندمدت و تضعیف توان سرمایه‌گذاری شهری شده است. همچنین ضعف در نظام مالیات‌های محلی، ناکارآمدی در بهره‌برداری از دارایی‌ها و فقدان شفافیت مالی، از مهم‌ترین موانع تحقق پایداری مالی به شمار می‌روند. نتایج حاکی از آن است که گذار به پایداری مالی مستلزم اصلاحات نهادی عمیق، تقویت درآمدهای عملیاتی پایدار، استقرار نظام حسابداری و بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد، و استفاده هدفمند از روش‌های نوین تأمین مالی تحت نظارت شفاف است. در مجموع، دستیابی به پایداری مالی شهری نه یک اقدام کوتاه‌مدت، بلکه فرآیندی پویا و مستمر است که می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای حکمرانی مالی و توسعه پایدار شهری باشد. پایداری مالی شهرداری‌ها به عنوان یکی از ارکان اساسی حکمرانی شهری، نقش تعیین‌کننده‌ای در تداوم ارائه خدمات عمومی، توسعه زیرساخت‌های شهری و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان ایفا می‌کند. در دهه‌های اخیر، وابستگی فزاینده شهرداری‌ها به منابع درآمدی ناپایدار نظیر تراکم‌فروشی، فروش دارایی‌ها و کمک‌های غیرقابل پیش‌بینی دولت مرکزی، موجب شکل‌گیری عدم تعادل‌های ساختاری در بودجه شهری و افزایش آسیب‌پذیری مالی نهادهای مدیریت شهری شده است. در چنین شرایطی، ضرورت بازاندیشی در ساختار درآمدی، کاهش اتکای بودجه به منابع ناپایدار و تقویت شفافیت در مدیریت مالی شهری بیش از پیش احساس می‌شود. هدف اصلی این مقاله، تحلیل جامع چالش‌های پایداری مالی در شهرداری‌ها با تأکید بر نقش اصلاح ساختار درآمدهای پایدار، توسعه عوارض و مالیات‌های محلی، بهبود مدیریت دارایی‌ها و ارتقای نظام شفافیت و پاسخگویی مالی است. روش تحقیق از نوع مروری–تحلیلی بوده و بر مبنای تحلیل نظام‌مند مطالعات و پژوهش‌های داخلی مرتبط با مالیه شهری، درآمدهای پایدار، مدیریت دارایی‌های شهری و نظام‌های حسابداری و تأمین مالی شهرداری‌ها انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سهم بالای درآمدهای ناپایدار در ترکیب منابع مالی شهرداری‌ها، منجر به بی‌ثباتی بودجه‌ای، اختلال در برنامه‌ریزی بلندمدت و تضعیف توان سرمایه‌گذاری شهری شده است. همچنین ضعف در نظام مالیات‌های محلی، ناکارآمدی در بهره‌برداری از دارایی‌ها و فقدان شفافیت مالی، از مهم‌ترین موانع تحقق پایداری مالی به شمار می‌روند. نتایج حاکی از آن است که گذار به پایداری مالی مستلزم اصلاحات نهادی عمیق، تقویت درآمدهای عملیاتی پایدار، استقرار نظام حسابداری و بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد، و استفاده هدفمند از روش‌های نوین تأمین مالی تحت نظارت شفاف است. در مجموع، دستیابی به پایداری مالی شهری نه یک اقدام کوتاه‌مدت، بلکه فرآیندی پویا و مستمر است که می‌تواند زمینه‌ساز ارتقای حکمرانی مالی و توسعه پایدار شهری باشد. /downloadfilepdf/421511