همایش آروین البرز MANJR 2 1 2026 01 27 The Position of International Arbitration in the Settlement of Commercial Disputes جایگاه داوری بین المللی در حل و فصل اختلافات تجاری 448 469 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA حکیمه کارشناسی ارشد حقوق بین الملل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بوشهر، بوشهر، ایران. (کارشناس حقوقی). هادی لیسانس حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بوشهر، بوشهر، ایران. (کارشناس حقوقی). 2026 01 24 داوری بین‌المللی به عنوان یکی از مهم‌ترین و کارآمدترین شیوه‌های حل و فصل اختلافات تجاری، نقشی اساسی در نظم حقوقی و اقتصادی روابط تجاری فرامرزی ایفا می‌کند. گسترش تجارت بین‌المللی، تنوع نظام‌های حقوقی و افزایش پیچیدگی قراردادهای تجاری موجب شده است که طرفین اختلاف، بیش از پیش به سازوکارهایی روی آورند که ضمن تضمین بی‌طرفی، سرعت، تخصص و قابلیت اجرای تصمیمات، از مداخلات گسترده نظام‌های قضایی ملی نیز مصون باشد. در این راستا، داوری بین‌المللی به عنوان نهادی منعطف و تخصص‌محور، توانسته است اعتماد فعالان اقتصادی را جلب کرده و جایگاه ویژه‌ای در حل و فصل اختلافات تجاری پیدا کند. هدف پژوهش حاضر، بررسی جایگاه داوری بین‌المللی در حل و فصل اختلافات تجاری و تبیین کارکردها، مزایا و چالش‌های آن در نظام حقوق تجارت بین‌الملل است. روش پژوهش در این مقاله به صورت مروری ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسناد، قوانین، دکترین حقوقی و رویه‌های مرتبط با داوری تجاری بین‌المللی انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که داوری بین‌المللی با برخورداری از اصولی چون استقلال اراده طرفین، محرمانگی، تخصص داوران و قابلیت اجرای گسترده آرای داوری، نسبت به شیوه‌های سنتی حل اختلاف از کارآمدی بالاتری برخوردار است. با این حال، چالش‌هایی همچون محدودیت‌های قانونی داخلی، مداخله دادگاه‌ها، نواقص ساختاری قوانین ملی و تحولات نوظهور مانند داوری الکترونیکی و هوش مصنوعی، ضرورت بازنگری و انطباق مستمر این نهاد را آشکار می‌سازد. در نتیجه‌گیری می‌توان گفت که تقویت چارچوب‌های حقوقی داوری بین‌المللی و هماهنگ‌سازی آن با تحولات اقتصادی و فناورانه، نقش تعیین‌کننده‌ای در ارتقای امنیت حقوقی و توسعه پایدار تجارت بین‌المللی خواهد داشت. داوری بین‌المللی به عنوان یکی از مهم‌ترین و کارآمدترین شیوه‌های حل و فصل اختلافات تجاری، نقشی اساسی در نظم حقوقی و اقتصادی روابط تجاری فرامرزی ایفا می‌کند. گسترش تجارت بین‌المللی، تنوع نظام‌های حقوقی و افزایش پیچیدگی قراردادهای تجاری موجب شده است که طرفین اختلاف، بیش از پیش به سازوکارهایی روی آورند که ضمن تضمین بی‌طرفی، سرعت، تخصص و قابلیت اجرای تصمیمات، از مداخلات گسترده نظام‌های قضایی ملی نیز مصون باشد. در این راستا، داوری بین‌المللی به عنوان نهادی منعطف و تخصص‌محور، توانسته است اعتماد فعالان اقتصادی را جلب کرده و جایگاه ویژه‌ای در حل و فصل اختلافات تجاری پیدا کند. هدف پژوهش حاضر، بررسی جایگاه داوری بین‌المللی در حل و فصل اختلافات تجاری و تبیین کارکردها، مزایا و چالش‌های آن در نظام حقوق تجارت بین‌الملل است. روش پژوهش در این مقاله به صورت مروری ـ تحلیلی و مبتنی بر مطالعه اسناد، قوانین، دکترین حقوقی و رویه‌های مرتبط با داوری تجاری بین‌المللی انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که داوری بین‌المللی با برخورداری از اصولی چون استقلال اراده طرفین، محرمانگی، تخصص داوران و قابلیت اجرای گسترده آرای داوری، نسبت به شیوه‌های سنتی حل اختلاف از کارآمدی بالاتری برخوردار است. با این حال، چالش‌هایی همچون محدودیت‌های قانونی داخلی، مداخله دادگاه‌ها، نواقص ساختاری قوانین ملی و تحولات نوظهور مانند داوری الکترونیکی و هوش مصنوعی، ضرورت بازنگری و انطباق مستمر این نهاد را آشکار می‌سازد. در نتیجه‌گیری می‌توان گفت که تقویت چارچوب‌های حقوقی داوری بین‌المللی و هماهنگ‌سازی آن با تحولات اقتصادی و فناورانه، نقش تعیین‌کننده‌ای در ارتقای امنیت حقوقی و توسعه پایدار تجارت بین‌المللی خواهد داشت. /downloadfilepdf/422809