همایش آروین البرز MANJR 1 4 2025 12 14 Evaluation of the role of management accounting in improving the cost efficiency of municipal construction projects ارزیابی نقش حسابداری مدیریت در ارتقای کارایی هزینه‌کرد پروژه‌های عمرانی شهرداری 527 540 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA پرویز کارشناسی حرفهای حسابداری - حسابداری مالی، مرکز آموزش علمی - کاربردی سازمان همیاری شهرداریهای بوشهر. (کارشناسی مالی و حسابداری) 2025 12 13 پروژه‌های عمرانی شهرداری‌ها به‌عنوان مهم‌ترین ابزار تحقق توسعه کالبدی و زیرساختی شهرها، سهم قابل‌توجهی از منابع مالی عمومی را به خود اختصاص می‌دهند و ازاین‌رو، نحوه مدیریت و کارایی هزینه‌کرد در این پروژه‌ها همواره یکی از دغدغه‌های اساسی مدیریت شهری و نهادهای نظارتی بوده است. در این میان، حسابداری مدیریت به‌عنوان یک نظام اطلاعاتی درون‌سازمانی، با تمرکز بر پشتیبانی از تصمیم‌گیری، کنترل هزینه‌ها و بهبود عملکرد، می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای کارایی مالی پروژه‌های عمرانی شهرداری ایفا نماید. هدف اصلی این مقاله، ارزیابی و تبیین نقش حسابداری مدیریت در بهبود کارایی هزینه‌کرد پروژه‌های عمرانی شهرداری‌ها و شناسایی سازوکارهای اثرگذاری ابزارها و تکنیک‌های آن در فرآیندهای برنامه‌ریزی، اجرا و کنترل پروژه است. روش تحقیق این پژوهش از نوع مروری و توصیفی–تحلیلی بوده و با استفاده از بررسی نظام‌مند مطالعات، پژوهش‌ها و منابع علمی مرتبط با حسابداری مدیریت، مدیریت مالی بخش عمومی و پروژه‌های عمرانی شهرداری‌ها انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که به‌کارگیری مؤثر ابزارهای حسابداری مدیریت نظیر بودجه‌بندی مبتنی بر عملکرد، هزینه‌یابی بر اساس فعالیت، تحلیل واریانس‌ها، مدیریت ارزش کسب‌شده و تحلیل هزینه چرخه عمر دارایی‌ها، می‌تواند منجر به افزایش شفافیت مالی، شناسایی به‌موقع انحرافات بودجه‌ای و بهبود نظارت بر عملکرد پیمانکاران و واحدهای اجرایی شود. همچنین، نتایج حاکی از آن است که تلفیق اطلاعات مالی و عملیاتی، مدیران شهرداری را در تخصیص بهینه منابع محدود، پیشگیری از هدررفت هزینه‌ها و اتخاذ تصمیمات آگاهانه‌تر یاری می‌دهد. در نهایت، این مقاله نتیجه‌گیری می‌کند که استقرار و نهادینه‌سازی حسابداری مدیریت در ساختار مدیریتی و تصمیم‌گیری شهرداری‌ها، یک الزام اساسی برای ارتقای کارایی هزینه‌کرد پروژه‌های عمرانی، تقویت پاسخگویی عمومی و تحقق اهداف توسعه پایدار شهری محسوب می‌شود. پروژه‌های عمرانی شهرداری‌ها به‌عنوان مهم‌ترین ابزار تحقق توسعه کالبدی و زیرساختی شهرها، سهم قابل‌توجهی از منابع مالی عمومی را به خود اختصاص می‌دهند و ازاین‌رو، نحوه مدیریت و کارایی هزینه‌کرد در این پروژه‌ها همواره یکی از دغدغه‌های اساسی مدیریت شهری و نهادهای نظارتی بوده است. در این میان، حسابداری مدیریت به‌عنوان یک نظام اطلاعاتی درون‌سازمانی، با تمرکز بر پشتیبانی از تصمیم‌گیری، کنترل هزینه‌ها و بهبود عملکرد، می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای کارایی مالی پروژه‌های عمرانی شهرداری ایفا نماید. هدف اصلی این مقاله، ارزیابی و تبیین نقش حسابداری مدیریت در بهبود کارایی هزینه‌کرد پروژه‌های عمرانی شهرداری‌ها و شناسایی سازوکارهای اثرگذاری ابزارها و تکنیک‌های آن در فرآیندهای برنامه‌ریزی، اجرا و کنترل پروژه است. روش تحقیق این پژوهش از نوع مروری و توصیفی–تحلیلی بوده و با استفاده از بررسی نظام‌مند مطالعات، پژوهش‌ها و منابع علمی مرتبط با حسابداری مدیریت، مدیریت مالی بخش عمومی و پروژه‌های عمرانی شهرداری‌ها انجام شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که به‌کارگیری مؤثر ابزارهای حسابداری مدیریت نظیر بودجه‌بندی مبتنی بر عملکرد، هزینه‌یابی بر اساس فعالیت، تحلیل واریانس‌ها، مدیریت ارزش کسب‌شده و تحلیل هزینه چرخه عمر دارایی‌ها، می‌تواند منجر به افزایش شفافیت مالی، شناسایی به‌موقع انحرافات بودجه‌ای و بهبود نظارت بر عملکرد پیمانکاران و واحدهای اجرایی شود. همچنین، نتایج حاکی از آن است که تلفیق اطلاعات مالی و عملیاتی، مدیران شهرداری را در تخصیص بهینه منابع محدود، پیشگیری از هدررفت هزینه‌ها و اتخاذ تصمیمات آگاهانه‌تر یاری می‌دهد. در نهایت، این مقاله نتیجه‌گیری می‌کند که استقرار و نهادینه‌سازی حسابداری مدیریت در ساختار مدیریتی و تصمیم‌گیری شهرداری‌ها، یک الزام اساسی برای ارتقای کارایی هزینه‌کرد پروژه‌های عمرانی، تقویت پاسخگویی عمومی و تحقق اهداف توسعه پایدار شهری محسوب می‌شود. /downloadfilepdf/427701