همایش آروین البرز MANJR 1 4 2025 12 14 Analyzing the Efficiency of Municipal Revenue Tariff System in Sustainable Urban Financing (with a Spatial Justice Approach) تحلیل کارآمدی نظام تعرفه‌های درآمدی شهرداری‌ها در تأمین مالی پایدار شهری (با رویکرد عدالت فضایی) 394 403 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA مجید کارشناسی ناپیوسته رشته علمی کاربردی حسابداری دانشگاه دلوار. (پست کارشناس درآمد - رسته اداری مالی). 2025 12 13 تأمین مالی پایدار شهری یکی از بنیادی‌ترین الزامات مدیریت شهری در دوران معاصر است، زیرا شهرداری‌ها برای ارائه خدمات عمومی، توسعه زیرساخت‌ها و حفظ کیفیت محیط شهری نیازمند منابع درآمدی مطمئن، پایدار و قابل پیش‌بینی هستند. در ایران، نظام تعرفه‌های درآمدی شهرداری‌ها طی سال‌های اخیر با چالش‌هایی چون اتکای شدید به منابع ناپایدار، نبود سازوکارهای عادلانه برای توزیع درآمد، و ضعف در پیوند میان تعرفه‌گذاری و هزینه‌های واقعی خدمات مواجه بوده است. هدف این پژوهش، تحلیل کارآمدی نظام تعرفه‌ای موجود در پاسخ‌گویی به نیازهای مالی شهرداری‌ها و ارزیابی میزان سازگاری آن با اصول عدالت فضایی است. روش تحقیق به شیوه مروری – تحلیلی انجام شده و تلاش شده است با بررسی ساختار موجود، اهمیت اصلاح تعرفه‌ها در جهت ایجاد یک سیستم مالی پایدار و عادلانه روشن شود. یافته‌های مطالعه نشان می‌دهد که نظام تعرفه‌ای کنونی به دلیل عدم تناسب میان تعرفه‌ها و هزینه واقعی ارائه خدمات، ناتوانی در مدیریت ارزش افزوده زمین، و وابستگی بالا به درآمدهای نوسانی ناشی از ساخت‌وساز، موجب ناپایداری مالی و کاهش توان شهرداری‌ها در برنامه‌ریزی بلندمدت می‌شود. همچنین مشخص شد که این ساختار تعرفه‌ای، به‌طور ناخواسته موجب تشدید نابرابری فضایی شده و مناطق برخوردار را از فرصت‌های توسعه بیشتری نسبت به مناطق کم‌برخوردار بهره‌مند می‌کند. در نهایت، نتیجه‌گیری بر ضرورت بازطراحی نظام تعرفه‌های شهری بر پایه اصول هزینه‌محور، ارزش زمین، بهره‌وری دارایی‌ها و سازوکارهای بازتوزیع فضایی تأکید دارد. چنین مدلی می‌تواند علاوه بر افزایش پایداری مالی، به تحقق عدالت فضایی و ایجاد تعادل در توسعه شهری کمک کند. اجرای این اصلاحات نیازمند تقویت ظرفیت نهادی، شفافیت مالی و بازنگری در سیاست‌گذاری شهری است تا شهرداری‌ها بتوانند به سمت نظام درآمدی کارآمد، پایدار و عدالت‌محور حرکت کنند. تأمین مالی پایدار شهری یکی از بنیادی‌ترین الزامات مدیریت شهری در دوران معاصر است، زیرا شهرداری‌ها برای ارائه خدمات عمومی، توسعه زیرساخت‌ها و حفظ کیفیت محیط شهری نیازمند منابع درآمدی مطمئن، پایدار و قابل پیش‌بینی هستند. در ایران، نظام تعرفه‌های درآمدی شهرداری‌ها طی سال‌های اخیر با چالش‌هایی چون اتکای شدید به منابع ناپایدار، نبود سازوکارهای عادلانه برای توزیع درآمد، و ضعف در پیوند میان تعرفه‌گذاری و هزینه‌های واقعی خدمات مواجه بوده است. هدف این پژوهش، تحلیل کارآمدی نظام تعرفه‌ای موجود در پاسخ‌گویی به نیازهای مالی شهرداری‌ها و ارزیابی میزان سازگاری آن با اصول عدالت فضایی است. روش تحقیق به شیوه مروری – تحلیلی انجام شده و تلاش شده است با بررسی ساختار موجود، اهمیت اصلاح تعرفه‌ها در جهت ایجاد یک سیستم مالی پایدار و عادلانه روشن شود. یافته‌های مطالعه نشان می‌دهد که نظام تعرفه‌ای کنونی به دلیل عدم تناسب میان تعرفه‌ها و هزینه واقعی ارائه خدمات، ناتوانی در مدیریت ارزش افزوده زمین، و وابستگی بالا به درآمدهای نوسانی ناشی از ساخت‌وساز، موجب ناپایداری مالی و کاهش توان شهرداری‌ها در برنامه‌ریزی بلندمدت می‌شود. همچنین مشخص شد که این ساختار تعرفه‌ای، به‌طور ناخواسته موجب تشدید نابرابری فضایی شده و مناطق برخوردار را از فرصت‌های توسعه بیشتری نسبت به مناطق کم‌برخوردار بهره‌مند می‌کند. در نهایت، نتیجه‌گیری بر ضرورت بازطراحی نظام تعرفه‌های شهری بر پایه اصول هزینه‌محور، ارزش زمین، بهره‌وری دارایی‌ها و سازوکارهای بازتوزیع فضایی تأکید دارد. چنین مدلی می‌تواند علاوه بر افزایش پایداری مالی، به تحقق عدالت فضایی و ایجاد تعادل در توسعه شهری کمک کند. اجرای این اصلاحات نیازمند تقویت ظرفیت نهادی، شفافیت مالی و بازنگری در سیاست‌گذاری شهری است تا شهرداری‌ها بتوانند به سمت نظام درآمدی کارآمد، پایدار و عدالت‌محور حرکت کنند. /downloadfilepdf/428418