همایش آروین البرز MANJR 2 1 2025 12 25 Analysis of the role of structural engineering in improving the quality of urban development projects in municipalities تحلیل نقش مهندسی سازه در بهبود کیفیت اجرای پروژه‌های عمرانی شهری در شهرداری‌ها 1 13 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA نیما کارشناسی ارشد رشته عمران - سازه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بوشهر. (کارشناس شهرسازی) 2025 12 20 پروژه‌های عمرانی شهری که توسط شهرداری‌ها برنامه‌ریزی و اجرا می‌شوند، نقش بنیادینی در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، توسعه پایدار شهری و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌ها دارند. در این میان، مهندسی سازه به‌عنوان یکی از ارکان اصلی پروژه‌های عمرانی، نقشی تعیین‌کننده در تضمین ایمنی، دوام، کیفیت اجرا و کنترل هزینه و زمان ایفا می‌کند. پیچیدگی ذاتی محیط شهری، مجاورت سازه‌ها با تأسیسات حساس، محدودیت فضا و لزوم تداوم خدمات شهری، اهمیت استفاده از دانش مهندسی سازه را در فرآیند طراحی، اجرا و نظارت دوچندان کرده است. هدف اصلی این مقاله، تحلیل نقش مهندسی سازه در بهبود کیفیت اجرای پروژه‌های عمرانی شهری تحت مدیریت شهرداری‌ها و تبیین ابعاد مختلف تأثیر این تخصص بر موفقیت فنی و مدیریتی پروژه‌ها است. روش تحقیق به‌کاررفته در این پژوهش، مروری – تحلیلی بوده و با اتکا بر مطالعات و پژوهش‌های انجام‌شده در حوزه مدیریت پروژه‌های عمرانی، مشارکت عمومی–خصوصی، مدیریت ریسک، کنترل کیفیت، ایمنی و پایداری شهری صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مهندسی سازه نه‌تنها بر کیفیت فنی و اجرایی سازه‌ها، بلکه بر کاهش ریسک‌های اجرایی، بهینه‌سازی مصرف مصالح، کنترل هزینه‌ها، کاهش تأخیرات پروژه و افزایش ایمنی در مراحل ساخت و بهره‌برداری تأثیر مستقیم دارد. همچنین نتایج حاکی از آن است که حضور فعال مهندس سازه در فرآیندهای تصمیم‌گیری شهرداری، به‌ویژه در پروژه‌های بزرگ و مشارکتی، موجب افزایش شفافیت فنی، ارتقای اعتماد سرمایه‌گذاران و کاهش هزینه‌های نگهداری در بلندمدت می‌شود. در نهایت، این مقاله نتیجه‌گیری می‌کند که تقویت جایگاه مهندسی سازه در بدنه فنی و مدیریتی شهرداری‌ها، شرطی اساسی برای دستیابی به اجرای باکیفیت، ایمن و پایدار پروژه‌های عمرانی شهری و تحقق اهداف توسعه پایدار شهری است. پروژه‌های عمرانی شهری که توسط شهرداری‌ها برنامه‌ریزی و اجرا می‌شوند، نقش بنیادینی در ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، توسعه پایدار شهری و افزایش تاب‌آوری زیرساخت‌ها دارند. در این میان، مهندسی سازه به‌عنوان یکی از ارکان اصلی پروژه‌های عمرانی، نقشی تعیین‌کننده در تضمین ایمنی، دوام، کیفیت اجرا و کنترل هزینه و زمان ایفا می‌کند. پیچیدگی ذاتی محیط شهری، مجاورت سازه‌ها با تأسیسات حساس، محدودیت فضا و لزوم تداوم خدمات شهری، اهمیت استفاده از دانش مهندسی سازه را در فرآیند طراحی، اجرا و نظارت دوچندان کرده است. هدف اصلی این مقاله، تحلیل نقش مهندسی سازه در بهبود کیفیت اجرای پروژه‌های عمرانی شهری تحت مدیریت شهرداری‌ها و تبیین ابعاد مختلف تأثیر این تخصص بر موفقیت فنی و مدیریتی پروژه‌ها است. روش تحقیق به‌کاررفته در این پژوهش، مروری – تحلیلی بوده و با اتکا بر مطالعات و پژوهش‌های انجام‌شده در حوزه مدیریت پروژه‌های عمرانی، مشارکت عمومی–خصوصی، مدیریت ریسک، کنترل کیفیت، ایمنی و پایداری شهری صورت گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که مهندسی سازه نه‌تنها بر کیفیت فنی و اجرایی سازه‌ها، بلکه بر کاهش ریسک‌های اجرایی، بهینه‌سازی مصرف مصالح، کنترل هزینه‌ها، کاهش تأخیرات پروژه و افزایش ایمنی در مراحل ساخت و بهره‌برداری تأثیر مستقیم دارد. همچنین نتایج حاکی از آن است که حضور فعال مهندس سازه در فرآیندهای تصمیم‌گیری شهرداری، به‌ویژه در پروژه‌های بزرگ و مشارکتی، موجب افزایش شفافیت فنی، ارتقای اعتماد سرمایه‌گذاران و کاهش هزینه‌های نگهداری در بلندمدت می‌شود. در نهایت، این مقاله نتیجه‌گیری می‌کند که تقویت جایگاه مهندسی سازه در بدنه فنی و مدیریتی شهرداری‌ها، شرطی اساسی برای دستیابی به اجرای باکیفیت، ایمن و پایدار پروژه‌های عمرانی شهری و تحقق اهداف توسعه پایدار شهری است. /downloadfilepdf/429018