Hamayesh Arwin Alborz همایش آروین البرز MANJR فصلنامه پژوهش در مدیریت | MANJR 2 3 2026 10 30 Examining the challenges of implementing an integrated property audit system (GIS) for identifying new revenue bases and preventing the evasion of municipal levies بررسی چالش های پیاده سازی سیستم یکپارچه ممیزی املاک (GIS) در شناسایی پایه های جدید درآمدی و جلوگیری از فرار عوارض شهری 350 364 FA Alireza Khedri کارشناسی رشته حسابداری، دانشگاه علمی کاربردی اهرم. (کارشناس درآمد) علیرضا خدری کارشناسی رشته حسابداری، دانشگاه علمی کاربردی اهرم. (کارشناس درآمد) 2026 09 27 نظام مالیه شهری در شهرداری ها به دلیل اتکای مفرط و سنتی به درآمدهای ناپایدار ناشی از ساخت وساز و تراکم فروشی، همواره با بحران های عمیق مالی و عدم انضباط بودجه ای دست به گریبان بوده است، وضعیتی که برنامه ریزی بلندمدت زیرساختی را مختل ساخته و ضرورت گذار به الگوهای مدرن تأمین مالی را به یک مطالبه بنیادین بدل کرده است. در این میان، پیاده سازی سیستم یکپارچه ممیزی املاک بر بستر سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) به عنوان راهبردی کارآمد برای تحول ساختاری در مدیریت درآمدهای محلی مطرح می گردد، لکن این مسیر با موانع و چالش های پیچیده فنی، ساختاری، حقوقی و انسانی روبه روست. هدف اصلی این پژوهش، واکاوی چندبعدی چالش های استقرار ممیزی مکانی املاک با تمرکز ویژه بر شناسایی ظرفیت های مغفول، گسترش پایه های نوین درآمدی، انسداد گریزگاه های قانونی و فنی، و جلوگیری قاطع از فرار عوارض در شهرداری هاست. این پژوهش مروری با رویکردی توصیفی—تحلیلی و بر مبنای سنتز نظام مند ادبیات تخصصی اقتصاد شهری، سیستم های اطلاعات مکانی و مدل های تصمیم گیری چندمعیاره انجام گرفته است تا موانع کالبدی و اداری فراروی ممیزی را به صورت ساختاریافته ردیابی نماید. یافته های تحلیلی آشکار می سازد که مقاومت بوروکراتیک در برابر شفاف سازی، فقدان معماری یکپارچه داده های توصیفی—مکانی، نارسایی قوانین سنتی ممیزی و عدم هم پیوندی برخط میان پایگاه های اطلاعاتی شهرداری و سازمان ثبت اسناد، از مهم ترین موانع کارایی سیستم به شمار می روند؛ نارسایی هایی که زمینه ساز فرار عوارض در بخش های نوسازی، پسماند و فعالیت های تجاری پنهان می شوند. نتیجه گیری کلیدی این است که استقرار موفق سامانه ممیزی GIS مشروط به استانداردسازی داده ها بر مبنای استانداردهای مکانی ISO، بهره گیری از مدل های تصمیم گیری چندمعیاره در اولویت بندی اجرایی پهنه ها، توانمندسازی سرمایه انسانی و اصلاح ساختارهای تقنینی است؛ راهبردی که ضمن برقراری عدالت توزیعی در وضع عوارض و شفافیت اداری، شهرداری ها را در دستیابی به درآمدهای پایدار، مستقل و مطمئن یاری می رساند. نظام مالیه شهری در شهرداری ها به دلیل اتکای مفرط و سنتی به درآمدهای ناپایدار ناشی از ساخت وساز و تراکم فروشی، همواره با بحران های عمیق مالی و عدم انضباط بودجه ای دست به گریبان بوده است، وضعیتی که برنامه ریزی بلندمدت زیرساختی را مختل ساخته و ضرورت گذار به الگوهای مدرن تأمین مالی را به یک مطالبه بنیادین بدل کرده است. در این میان، پیاده سازی سیستم یکپارچه ممیزی املاک بر بستر سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) به عنوان راهبردی کارآمد برای تحول ساختاری در مدیریت درآمدهای محلی مطرح می گردد، لکن این مسیر با موانع و چالش های پیچیده فنی، ساختاری، حقوقی و انسانی روبه روست. هدف اصلی این پژوهش، واکاوی چندبعدی چالش های استقرار ممیزی مکانی املاک با تمرکز ویژه بر شناسایی ظرفیت های مغفول، گسترش پایه های نوین درآمدی، انسداد گریزگاه های قانونی و فنی، و جلوگیری قاطع از فرار عوارض در شهرداری هاست. این پژوهش مروری با رویکردی توصیفی—تحلیلی و بر مبنای سنتز نظام مند ادبیات تخصصی اقتصاد شهری، سیستم های اطلاعات مکانی و مدل های تصمیم گیری چندمعیاره انجام گرفته است تا موانع کالبدی و اداری فراروی ممیزی را به صورت ساختاریافته ردیابی نماید. یافته های تحلیلی آشکار می سازد که مقاومت بوروکراتیک در برابر شفاف سازی، فقدان معماری یکپارچه داده های توصیفی—مکانی، نارسایی قوانین سنتی ممیزی و عدم هم پیوندی برخط میان پایگاه های اطلاعاتی شهرداری و سازمان ثبت اسناد، از مهم ترین موانع کارایی سیستم به شمار می روند؛ نارسایی هایی که زمینه ساز فرار عوارض در بخش های نوسازی، پسماند و فعالیت های تجاری پنهان می شوند. نتیجه گیری کلیدی این است که استقرار موفق سامانه ممیزی GIS مشروط به استانداردسازی داده ها بر مبنای استانداردهای مکانی ISO، بهره گیری از مدل های تصمیم گیری چندمعیاره در اولویت بندی اجرایی پهنه ها، توانمندسازی سرمایه انسانی و اصلاح ساختارهای تقنینی است؛ راهبردی که ضمن برقراری عدالت توزیعی در وضع عوارض و شفافیت اداری، شهرداری ها را در دستیابی به درآمدهای پایدار، مستقل و مطمئن یاری می رساند. https://manjr.ir/downloadfilepdf/429418