Hamayesh Arwin Alborz همایش آروین البرز MANJR فصلنامه پژوهش در مدیریت | MANJR 2 1 2026 01 27 A Study of the Legal Basis and Effects of Government Supervision over the Performance of Municipalities in the Iranian Public Law System بررسی مبانی و آثار حقوقی نظارت دولت بر عملکرد شهرداری‌ها در نظام حقوق عمومی ایران 435 447 FA Hakimeh Zendeboodi کارشناسی ارشد حقوق بین الملل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بوشهر، بوشهر، ایران. (کارشناس حقوقی). حکیمه زنده بودی کارشناسی ارشد حقوق بین الملل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بوشهر، بوشهر، ایران. (کارشناس حقوقی). Hadi Ghaderian لیسانس حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بوشهر، بوشهر، ایران. (کارشناس حقوقی). هادی قادریان لیسانس حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بوشهر، بوشهر، ایران. (کارشناس حقوقی). 2026 01 24 پژوهش حاضر با هدف بررسی تحلیلی مبانی نظری و آثار حقوق عمومی نظارت دولت بر عملکرد شهرداری‌ها در نظام حقوق عمومی ایران تدوین شده است. شهرداری‌ها به عنوان نهادهای محلی، نقش حیاتی در ارائه خدمات شهری و توسعه پایدار ایفا می‌کنند، اما ماهیت دوگانه آن‌ها که ترکیبی از خودگردانی و وابستگی به ساختار حاکمیتی است، لزوم اعمال نظارت هدفمند توسط قوای عالی‌تر دولتی را توجیه می‌نماید. روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش، رویکردی توصیفی-تحلیلی مبتنی بر مطالعه منابع کتابخانه‌ای و استناد به متون فقهی، حقوقی و اسناد بالادستی تقنینی بوده است تا چارچوب‌های نظری و عملی نظارت مورد واکاوی قرار گیرد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نظارت دولت، نه تنها ابزاری برای تضمین مشروعیت اقدامات شهرداری‌ها و رعایت اصل حاکمیت قانون است، بلکه عاملی اساسی در افزایش کارآمدی، شفافیت و پاسخگویی این نهادها محسوب می‌شود؛ هرچند گستره این نظارت، به‌ویژه در حوزه اختیارات ذاتی شورا و شهرداری، همواره محل مناقشه حقوقی بوده است. نتیجه‌گیری مقاله بر این تأکید دارد که برقراری توازن میان استقلال نهادهای محلی و ضرورت اعمال نظارت عالیه دولت، نیازمند بازتعریف دقیق حدود اختیارات و روش‌های نظارتی، با هدف تقویت سرمایه اجتماعی و ارتقاء حکمرانی شهری است تا از تبدیل شدن نظارت به مداخله غیرقانونی جلوگیری شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تحلیلی مبانی نظری و آثار حقوق عمومی نظارت دولت بر عملکرد شهرداری‌ها در نظام حقوق عمومی ایران تدوین شده است. شهرداری‌ها به عنوان نهادهای محلی، نقش حیاتی در ارائه خدمات شهری و توسعه پایدار ایفا می‌کنند، اما ماهیت دوگانه آن‌ها که ترکیبی از خودگردانی و وابستگی به ساختار حاکمیتی است، لزوم اعمال نظارت هدفمند توسط قوای عالی‌تر دولتی را توجیه می‌نماید. روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش، رویکردی توصیفی-تحلیلی مبتنی بر مطالعه منابع کتابخانه‌ای و استناد به متون فقهی، حقوقی و اسناد بالادستی تقنینی بوده است تا چارچوب‌های نظری و عملی نظارت مورد واکاوی قرار گیرد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نظارت دولت، نه تنها ابزاری برای تضمین مشروعیت اقدامات شهرداری‌ها و رعایت اصل حاکمیت قانون است، بلکه عاملی اساسی در افزایش کارآمدی، شفافیت و پاسخگویی این نهادها محسوب می‌شود؛ هرچند گستره این نظارت، به‌ویژه در حوزه اختیارات ذاتی شورا و شهرداری، همواره محل مناقشه حقوقی بوده است. نتیجه‌گیری مقاله بر این تأکید دارد که برقراری توازن میان استقلال نهادهای محلی و ضرورت اعمال نظارت عالیه دولت، نیازمند بازتعریف دقیق حدود اختیارات و روش‌های نظارتی، با هدف تقویت سرمایه اجتماعی و ارتقاء حکمرانی شهری است تا از تبدیل شدن نظارت به مداخله غیرقانونی جلوگیری شود. https://manjr.ir/downloadfilepdf/429762