پروژه‌های عمرانی شهری به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین ابزارهای تحقق توسعه پایدار و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، نیازمند سازه‌هایی با دوام، ایمن و دارای عمر مفید بلندمدت هستند. در این میان، مدیریت پروژه و کنترل فنی به‌عنوان دو رکن اساسی در چرخه حیات پروژه‌های عمرانی، نقشی تعیین‌کننده در تضمین عملکرد مناسب سازه‌ها در طول زمان ایفا می‌کنند. با توجه به شرایط خاص شهرهای ایران، از جمله قرارگیری در پهنه‌های با خطر لرزه‌ای بالا، گسترش بافت‌های فرسوده، محدودیت منابع مالی شهرداری‌ها و پیچیدگی تعامل ذی‌نفعان شهری، توجه به کیفیت مدیریتی و فنی پروژه‌ها اهمیتی دوچندان یافته است. غفلت از الزامات مدیریت علمی پروژه و کنترل دقیق فرآیندهای فنی، منجر به کاهش دوام سازه‌ها، افزایش هزینه‌های نگهداری و تعمیرات و در نهایت، کاهش ایمنی و کارایی زیرساخت‌های شهری می‌شود. هدف اصلی این پژوهش، بررسی و تبیین نقش مدیریت پروژه و کنترل فنی در افزایش عمر مفید سازه‌های عمرانی شهری، با تأکید بر پروژه‌های متعلق به شهرداری‌ها است. این مطالعه تلاش دارد با شناسایی سازوکارهای مدیریتی و فنی مؤثر، چارچوبی تحلیلی برای بهبود کیفیت اجرا و دوام بلندمدت سازه‌ها ارائه دهد. روش تحقیق مبتنی بر مرور نظام‌مند منابع علمی و پژوهش‌های داخلی معتبر در بازه زمانی ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۵ بوده و تحلیل مطالب با استفاده از رویکرد تحلیل مضمون انجام شده است. در این فرآیند، مقالات مرتبط در حوزه مدیریت پروژه، کنترل کیفیت فنی، پدافند غیرعامل، بهسازی بافت فرسوده و فناوری‌های نوین عمرانی مورد بررسی و تطبیق قرار گرفتند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که یکپارچگی مدیریت پروژه با کنترل فنی مستمر و مبتنی بر داده، مهم‌ترین عامل در افزایش دوام و عمر مفید سازه‌های شهری است. برنامه‌ریزی دقیق، مدیریت ریسک فنی، به‌کارگیری فناوری‌های نوین نظیر BIM و سیستم‌های پایش سلامت سازه، کنترل کیفیت مصالح و اجرای صحیح جزئیات اجرایی، همگی از عواملی هستند که به‌طور مستقیم بر عملکرد بلندمدت سازه‌ها تأثیر می‌گذارند. همچنین نتایج حاکی از آن است که نقش شهرداری‌ها در نهادینه‌سازی فرهنگ کیفیت، نظارت فنی و مدیریت دانش، کلید اصلی دستیابی به زیرساخت‌های پایدار و ایمن شهری محسوب می‌شود.

دوام سازه مدیریت پروژه کنترل فنی پروژه‌های عمرانی شهری پایداری شهری