رشد شتابان شهرنشینی و افزایش حجم پروژه‌های عمرانی شهری، موجب شده است که سازه‌های موجود نقش تعیین‌کننده‌ای در ایمنی عمومی، پایداری اقتصادی و تداوم خدمات شهری ایفا کنند. با گذشت زمان، این سازه‌ها تحت تأثیر عوامل متعددی همچون بارهای بهره‌برداری، شرایط محیطی، تغییرات اقلیمی و کاستی‌های اجرایی، دچار کاهش تدریجی عملکرد و دوام می‌شوند. در این میان، ارزیابی عمر سازه‌ها به عنوان یک ابزار کلیدی برای مدیریت بهینه دارایی‌های شهری، اهمیت فزاینده‌ای یافته است. هدف اصلی این مقاله، بررسی جامع مفهوم عمر سازه در پروژه‌های عمرانی شهری و ارائه چارچوبی تحلیلی برای نگهداری، به‌سازی و بازسازی سازه‌ها با رویکردی مبتنی بر چرخه عمر، پایداری و تاب‌آوری است. روش تحقیق این مطالعه از نوع مروری ـ تحلیلی بوده و با تکیه بر تحلیل مفاهیم نظری، رویکردهای مدیریتی و تجربیات اجرایی در حوزه عمران شهری انجام شده است. در این راستا، مفاهیم کلیدی نظیر دوام، عمر باقی‌مانده، مدیریت دارایی، نگهداری پیشگیرانه و نقش فناوری‌های نوین در ارزیابی سازه‌ها مورد بررسی قرار گرفته‌اند. یافته‌های مقاله نشان می‌دهد که رویکردهای سنتی نگهداری واکنشی، نه‌تنها از نظر اقتصادی ناکارآمد هستند، بلکه ریسک‌های ایمنی قابل توجهی برای شهروندان ایجاد می‌کنند. در مقابل، استفاده از ارزیابی‌های مبتنی بر چرخه عمر، بهره‌گیری از فناوری‌هایی مانند مدل‌سازی اطلاعات ساختمان و به‌کارگیری مصالح نوین و پایدار، می‌تواند به شکل مؤثری عمر مفید سازه‌ها را افزایش داده و هزینه‌های بلندمدت مدیریت شهری را کاهش دهد. در نهایت، نتایج این پژوهش بر ضرورت گذار از نگاه مقطعی به رویکردی نظام‌مند و داده‌محور در مدیریت سازه‌های شهری تأکید دارد؛ رویکردی که با تلفیق ملاحظات فنی، اقتصادی و زیست‌محیطی، زمینه‌ساز ارتقای ایمنی، تاب‌آوری و پایداری زیرساخت‌های شهری در بلندمدت خواهد بود.

ارزیابی عمر سازه مدیریت دارایی‌های شهری نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه به‌سازی و بازسازی سازه‌ها پایداری زیرساخت‌های شهری