رشد شتابان شهرنشینی در دهه‌های اخیر، به‌ویژه در شهرهای ایران، بدون برخورداری از برنامه‌ریزی هماهنگ فضایی و حمل‌ونقلی، منجر به بروز چالش‌های جدی در ترافیک معابر شهری شده است. افزایش تراکم ترافیک، اتلاف زمان، کاهش ایمنی و تشدید آلودگی هوا از مهم‌ترین پیامدهای این روند به شمار می‌روند که بخش قابل توجهی از آن‌ها ریشه در الگوی نامناسب کاربری زمین و توسعه ناهماهنگ زیرساخت‌های شهری دارند. ازاین‌رو، تحلیل همزمان این مؤلفه‌ها در چارچوب مدیریت یکپارچه شهری، ضرورتی انکارناپذیر برای دستیابی به توسعه پایدار و بهبود عملکرد شبکه معابر شهری محسوب می‌شود. هدف این مقاله مروری، بررسی و تحلیل تأثیر متقابل الگوی کاربری زمین و زیرساخت‌های شهری بر ترافیک معابر، با تأکید بر رویکرد مدیریت یکپارچه شهری است تا چارچوبی مفهومی برای سیاست‌گذاری و تصمیم‌گیری مؤثر در نهادهای مدیریت شهری ارائه شود. روش پژوهش حاضر از نوع مروری ـ تحلیلی است که با اتکا بر مطالعات و پژوهش‌های علمی معتبر داخلی در حوزه ترافیک، حمل‌ونقل شهری، کاربری زمین و سیستم‌های هوشمند شهری انجام شده است. منابع مورد استفاده، تحلیل‌های نظری و تجربی مرتبط با تولید و توزیع سفر، نقش زیرساخت‌های فیزیکی و هوشمند، و ظرفیت مدیریت یکپارچه در کاهش معضلات ترافیکی را در بر می‌گیرند. داده‌ها و نتایج پژوهش‌ها به‌صورت یکپارچه تحلیل و در قالب ابعاد فضایی، زیرساختی و مدیریتی تبیین شده‌اند. یافته‌های این مطالعه نشان می‌دهد که الگوی کاربری زمین، به‌ویژه تراکم، اختلاط و توزیع فضایی فعالیت‌ها، نقشی بنیادین در میزان تقاضای سفر و شکل‌گیری ترافیک دارد و در صورت عدم هماهنگی با زیرساخت‌های حمل‌ونقل، منجر به تشدید تراکم ترافیکی می‌شود. همچنین مشخص گردید که سرمایه‌گذاری صرف در افزایش ظرفیت معابر، بدون اصلاح الگوی کاربری زمین، راهکاری پایدار نبوده و فقط تأثیری موقتی دارد. در این میان، مدیریت یکپارچه شهری و به‌کارگیری فناوری‌ها و سیستم‌های هوشمند، به‌عنوان ابزارهای پشتیبان، می‌توانند کارایی شبکه موجود را بهبود بخشند، مشروط بر آنکه در راستای اهداف فضایی و توسعه پایدار به کار گرفته شوند.

کاربری زمین؛ زیرساخت شهری؛ ترافیک معابر شهری؛ مدیریت یکپارچه شهری؛ توسعه پایدار