در حالی که ادبیات نوآوری به‌طور عمده بر استارتاپ‌ها، شرکت‌های فناور و نهادهای دانشگاهی تمرکز داشته است، نقش سنتی اما گسترده‌ی «اصناف» (اتحادیه‌ها، بازارها، خوشه‌های صنفی) در شکل‌دهی و پایدارسازی اکوسیستم‌های نوآوری محلی همچنان کمتر بررسی شده است. این مقاله با هدف نظری‌سازی و آزمون مکانیسم‌های نقش‌آفرینی اصناف در اکوسیستم نوآوری، بررسی می کند که اجزایی چون سرمایه اجتماعی صنفی، ظرفیت جذب فناوری زیرساخت‌های دیجیتال را در خلق و ترویج نوآوری لحاظ می‌کند. روش پژوهش ترکیبی است: (۱) فاز نظری؛ ساخت مدل مفهومی از طریق مرور نظام‌مند ادبیات و جلسات Delphi با خبرگان صنفی و نخبگان نوآوری؛ و (۲) فاز تجربی؛ مطالعه 400 نمونه تصادفی اصناف با استفاده از پرسشنامه سنجش نوآوری و سرمایه اجتماعی، مصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته با رهبران صنفی، و تحلیل شبکه‌های اجتماعی برای نگاشت روابط تعاملاتی. نتایج این پژوهش نشان داد که روابط میان سرمایه اجتماعی صنفی، پذیرش دیجیتال، ظرفیت جذب فناوری و نوآوری صنفی با انتظارات نظری کلاسیک فاصله معناداری دارد. به‌طور مشخص، سرمایه اجتماعی صنفی تنها اثر مثبت اما بسیار ضعیفی بر پذیرش دیجیتال و ظرفیت جذب فناوری داشت و نتوانست نقش محرک جدی در تحول فناورانه اصناف ایفا کند. از سوی دیگر،یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که در بستر اصناف مورد مطالعه، دیجیتالی‌شدن و ورود فناوری الزاماً به نوآوری منجر نشده و حتی در مواردی اثر بازدارنده داشته است. این مسئله می‌تواند ناشی از دیجیتالی‌سازی سطحی، فقدان مهارت‌های فناورانه، نبود زیرساخت‌های نهادی و ضعف فرهنگ نوآوری باشد.

اصناف اتحادیه‌ها اکوسیستم نوآوری سرمایه اجتماعی صنفی تحول دیجیتال خوشه‌های صنفی نوآوری پایدار تاب‌آوری محلی