اصلاح و بازپس‌گیری مقاله

این نشریه متعهد است در صورت شناسایی خطاها، تخلفات اخلاقی یا مشکلات جدی در مقالات منتشرشده، اقدامات اصلاحی مناسب را با رعایت اصول اخلاق نشر و حفظ سوابق علمی انجام دهد.

۱. اصلاح مقاله پس از انتشار

چنانچه پس از انتشار مقاله، خطایی شناسایی شود که بر صحت بخشی از اطلاعات مقاله تأثیر داشته باشد اما اعتبار کلی مقاله را زیر سؤال نبرد، نشریه می‌تواند پس از بررسی موضوع، اعلامیه اصلاحیه (Correction) منتشر کند.

اصلاحیه می‌تواند شامل مواردی مانند:

• اصلاح اشتباهات تایپی یا اطلاعات کتابشناختی؛

• اصلاح نام یا وابستگی سازمانی نویسندگان؛

• اصلاح جداول، شکل‌ها یا داده‌های محدود؛

• اصلاح اشتباهات علمی یا محاسباتی قابل اصلاح؛

• اصلاح سایر خطاهایی که بر اعتبار کلی مقاله تأثیر اساسی ندارند.

سوابق اصلاح‌شده مقاله و اعلامیه اصلاحیه تا حد امکان به نسخه اصلی مقاله مرتبط خواهند بود تا سابقه علمی و شفافیت انتشار حفظ شود.

۲. بازپس‌گیری مقاله (Retraction)

در مواردی که مشخص شود مقاله دارای مشکلات جدی است و اعتبار علمی یا اخلاقی آن به‌طور اساسی زیر سؤال رفته است، نشریه می‌تواند مقاله را بازپس‌گیری (Retract) کند.

بازپس‌گیری ممکن است در مواردی از جمله زیر انجام شود:

• وجود شواهد معتبر از سرقت ادبی یا انتشار مجدد بدون مجوز؛

• جعل یا دستکاری داده‌ها و نتایج پژوهش؛

• وجود خطای اساسی که یافته‌ها یا نتایج اصلی مقاله را غیرقابل اعتماد کند؛

• انتشار هم‌زمان یا تکراری مقاله؛

• مشکلات جدی در فرآیند نویسندگی یا جعل هویت نویسندگان؛

• عدم رعایت الزامات اخلاق پژوهش؛

• وجود تعارض منافع اعلام‌نشده که به‌طور جدی بر اعتبار مقاله تأثیر گذاشته باشد؛

• استفاده غیرمجاز از داده‌ها، تصاویر، جداول یا سایر آثار متعلق به اشخاص ثالث؛

• سایر مواردی که پس از بررسی و بر اساس شواهد معتبر، اعتبار علمی یا اخلاقی مقاله را به‌طور جدی مخدوش کند.

۳. فرآیند بررسی درخواست بازپس‌گیری

درخواست اصلاح یا بازپس‌گیری می‌تواند از سوی نویسندگان، سردبیر، داوران، خوانندگان یا سایر افراد ذی‌نفع مطرح شود.

پس از دریافت درخواست، موضوع توسط سردبیر و در صورت لزوم اعضای هیئت تحریریه یا کارشناسان مربوطه بررسی خواهد شد. در صورت نیاز، از نویسندگان مقاله نیز توضیحات و مستندات لازم درخواست می‌شود.

تصمیم نهایی بر اساس شواهد موجود، اصول اخلاق نشر و میزان تأثیر مشکل شناسایی‌شده بر اعتبار مقاله اتخاذ خواهد شد.

۴. اطلاع‌رسانی و شفافیت

در صورت اصلاح یا بازپس‌گیری مقاله، نشریه تلاش می‌کند سابقه انتشار مقاله را به‌صورت شفاف حفظ کند.

در مورد بازپس‌گیری، مقاله حذف کامل نخواهد شد مگر در مواردی که الزامات قانونی یا اخلاقی چنین اقدامی را ضروری کند. در حالت معمول، نسخه مقاله در آرشیو نشریه باقی می‌ماند و وضعیت «بازپس‌گرفته‌شده (Retracted)» به‌صورت واضح در صفحه مقاله درج خواهد شد.

اعلامیه بازپس‌گیری شامل اطلاعات لازم درباره مقاله، تاریخ بازپس‌گیری و دلیل یا دلایل اصلی اقدام خواهد بود.

۵. اصلاحات جزئی

اشتباهات جزئی که بر محتوای علمی، نتایج یا برداشت کلی از مقاله تأثیر ندارند، ممکن است در نسخه الکترونیکی اصلاح شوند. در مواردی که اصلاح انجام‌شده بر محتوای علمی مقاله تأثیرگذار باشد، نشریه ضمن حفظ سوابق انتشار، اصلاحیه رسمی منتشر خواهد کرد.

۶. درخواست بازپس‌گیری توسط نویسندگان

نویسنده یا نویسندگان می‌توانند در صورت وجود دلیل موجه و مستند، درخواست بازپس‌گیری مقاله را به دفتر نشریه ارائه کنند. صرف درخواست نویسنده به‌تنهایی به معنای بازپس‌گیری قطعی مقاله نیست و تصمیم نهایی پس از بررسی شواهد و دلایل ارائه‌شده اتخاذ خواهد شد.

در مواردی که مشکل قابل اصلاح باشد و اعتبار کلی مقاله همچنان حفظ شده باشد، نشریه ممکن است به جای بازپس‌گیری، فرآیند اصلاح مقاله را در پیش گیرد.

۷. تفاوت اصلاح و بازپس‌گیری

Correction: زمانی استفاده می‌شود که مقاله همچنان از نظر کلی معتبر باشد اما نیازمند اصلاح یک یا چند خطا باشد.

Retraction: زمانی انجام می‌شود که شواهد معتبر نشان دهد مقاله یا یافته‌های اصلی آن دیگر قابل اعتماد نیستند یا تخلف جدی علمی یا اخلاقی رخ داده است.

هدف این سیاست، حفظ تمامیت سوابق علمی، شفافیت فرآیند انتشار و اعتماد جامعه علمی است.