فرآیند داوری

این نشریه متعهد است تمامی مقالات را بر اساس معیارهای علمی، اخلاقی و تخصصی و از طریق یک فرآیند داوری منصفانه، شفاف و محرمانه ارزیابی کند.

فرآیند داوری با هدف بررسی اصالت، کیفیت علمی، روش‌شناسی، اهمیت و ارتباط موضوعی مقاله انجام می‌شود و تصمیم نهایی صرفاً بر اساس ارزیابی علمی مقاله اتخاذ خواهد شد.

مرحله اول: دریافت و ثبت مقاله

پس از ارسال مقاله، اطلاعات مقاله و مشخصات نویسندگان توسط دفتر نشریه دریافت و ثبت می‌شود.

در این مرحله کامل بودن فایل مقاله، اطلاعات نویسندگان، ساختار مقاله، رعایت دستورالعمل‌های نویسندگان و سایر الزامات اولیه بررسی می‌شود.

ارسال مقاله و ورود آن به فرآیند داوری مستلزم پرداخت هزینه نیست.

مرحله دوم: بررسی اولیه تحریریه

مقاله توسط سردبیر یا تیم تحریریه از نظر موارد زیر بررسی می‌شود:

• تناسب موضوع مقاله با اهداف و حوزه‌های موضوعی نشریه؛
• ساختار و کیفیت اولیه مقاله؛
• رعایت دستورالعمل‌های نویسندگان؛
• اصالت و کیفیت علمی اولیه؛
• رعایت اصول اخلاق پژوهش؛
• وجود یا عدم وجود مشکلات آشکار در منابع، داده‌ها یا محتوای مقاله.

در صورت وجود نقص‌های قابل اصلاح، ممکن است مقاله برای اصلاح اولیه به نویسنده بازگردانده شود.

در صورتی که مقاله به‌طور واضح خارج از حوزه موضوعی نشریه باشد یا الزامات اساسی انتشار را رعایت نکند، ممکن است پیش از ارسال به داوری رد شود.

مرحله سوم: بررسی اصالت و سرقت ادبی

مقالات می‌توانند پیش از ورود به فرآیند داوری از نظر سرقت ادبی، انتشار تکراری و میزان مشابهت متنی بررسی شوند.

گزارش مشابهت به‌تنهایی معیار قطعی برای رد مقاله نیست و موارد مشابه توسط تیم تحریریه بررسی و ارزیابی می‌شوند.

در صورت مشاهده شواهد جدی از سرقت ادبی یا سایر تخلفات علمی، مقاله ممکن است از فرآیند داوری خارج شود.

مرحله چهارم: انتخاب و دعوت از داوران

پس از تأیید اولیه مقاله، داوران متخصص و مرتبط با موضوع پژوهش انتخاب می‌شوند.

داوران بر اساس تخصص علمی، سابقه پژوهشی، ارتباط تخصص با موضوع مقاله و نبود تعارض منافع انتخاب می‌شوند.

داوران موظف‌اند هرگونه تعارض منافع را پیش از پذیرش داوری اعلام کنند.

مرحله پنجم: داوری دوسو ناشناس

این نشریه از داوری دوسو ناشناس (Double-Blind Peer Review) استفاده می‌کند.

در این فرآیند:

• هویت نویسندگان برای داوران افشا نمی‌شود؛
• هویت داوران برای نویسندگان افشا نمی‌شود؛
• داوران مقاله را مستقل و بر اساس معیارهای علمی ارزیابی می‌کنند.

هدف از این روش، کاهش تأثیر عوامل غیرعلمی و افزایش بی‌طرفی فرآیند داوری است.

مرحله ششم: ارزیابی علمی مقاله

داوران مقاله را بر اساس معیارهایی مانند موارد زیر ارزیابی می‌کنند:

• اصالت و نوآوری پژوهش؛
• اهمیت موضوع؛
• ارتباط مقاله با حوزه تخصصی نشریه؛
• کیفیت بیان مسئله و اهداف پژوهش؛
• کیفیت و کفایت منابع؛
• مناسب بودن روش پژوهش؛
• اعتبار داده‌ها و تحلیل‌ها؛
• انسجام نتایج و بحث؛
• کیفیت نتیجه‌گیری؛
• ساختار و کیفیت علمی مقاله؛
• رعایت اصول اخلاق پژوهش و انتشار.

داوران باید گزارش خود را به‌صورت تخصصی، مستدل و محترمانه ارائه کنند.

مرحله هفتم: تصمیم تحریریه

پس از دریافت گزارش‌های داوری، سردبیر یا تیم تحریریه گزارش‌ها را بررسی کرده و تصمیم مناسب را اتخاذ می‌کند.

تصمیم می‌تواند یکی از موارد زیر باشد:

پذیرش بدون اصلاح

مقاله از نظر علمی و ساختاری شرایط لازم برای انتشار را دارد و نیاز به اصلاح اساسی ندارد.

پذیرش مشروط به اصلاحات جزئی

مقاله دارای کیفیت علمی مناسب است اما برخی اصلاحات محدود برای آماده‌سازی نهایی مورد نیاز است.

اصلاحات اساسی و ارسال مجدد

مقاله نیازمند اصلاحات قابل‌توجه علمی یا ساختاری است و پس از اصلاح، ممکن است مجدداً برای داوری ارسال شود.

رد مقاله

در صورتی که مقاله معیارهای علمی یا اخلاقی لازم را نداشته باشد یا مشکلات اساسی آن قابل اصلاح نباشد، مقاله رد خواهد شد.

مرحله هشتم: ارسال نظرات داوران به نویسنده

در صورت نیاز به اصلاح، نظرات داوران به نویسنده ارسال می‌شود.

نویسنده باید اصلاحات درخواست‌شده را بررسی کرده و نسخه اصلاح‌شده مقاله را همراه با پاسخ به نظرات داوران ارسال کند.

پاسخ نویسنده باید به‌صورت روشن مشخص کند که هر یک از ایرادات و پیشنهادهای داور چگونه مورد بررسی و اصلاح قرار گرفته است.

مرحله نهم: داوری مجدد

در صورتی که اصلاحات اساسی درخواست شده باشد، نسخه اصلاح‌شده می‌تواند برای بررسی مجدد به همان داوران یا داوران متخصص دیگر ارسال شود.

هدف از داوری مجدد، اطمینان از پاسخ مناسب نویسنده به ایرادات علمی و اصلاح مشکلات شناسایی‌شده است.

این مرحله ممکن است در صورت نیاز بیش از یک بار تکرار شود.

مرحله دهم: تصمیم نهایی

پس از تکمیل فرآیند داوری و اصلاحات، سردبیر تصمیم نهایی درباره مقاله را اتخاذ می‌کند.

تصمیم نهایی بر اساس کیفیت علمی مقاله، گزارش‌های داوری، پاسخ نویسندگان و رعایت سیاست‌های اخلاقی و تحریریه نشریه انجام می‌شود.

مرحله یازدهم: پذیرش مقاله

پس از تأیید نهایی مقاله، نامه رسمی پذیرش برای نویسنده ارسال می‌شود.

در صورت وجود هزینه پردازش مقاله (APC)، اطلاعات مربوط به مبلغ و نحوه پرداخت پس از پذیرش رسمی در اختیار نویسنده قرار خواهد گرفت.

هیچ پرداختی برای تضمین پذیرش مقاله یا تأثیرگذاری بر تصمیم داوری دریافت نمی‌شود.

مرحله دوازدهم: آماده‌سازی و انتشار

پس از پذیرش و انجام مراحل مالی مربوط به APC، در صورت اعمال، مقاله وارد مرحله تولید و آماده‌سازی نهایی می‌شود.

این مرحله می‌تواند شامل:

• ویرایش و آماده‌سازی نهایی؛
• بررسی مشخصات نویسندگان؛
• تنظیم قالب مقاله؛
• کنترل نهایی جداول و شکل‌ها؛
• آماده‌سازی اطلاعات کتابشناختی؛
• انتشار نسخه نهایی آنلاین

باشد.

مقاله پس از تکمیل فرآیند تولید، مطابق سیاست دسترسی آزاد نشریه منتشر خواهد شد.

محرمانگی فرآیند داوری

تمامی اطلاعات مربوط به مقاله، گزارش‌های داوری و مکاتبات تحریریه محرمانه تلقی می‌شود.

داوران نباید محتوای مقاله یا اطلاعات حاصل از فرآیند داوری را بدون اجازه نشریه در اختیار دیگران قرار دهند یا از آن برای منافع شخصی یا پژوهشی استفاده کنند.

استقلال داوری و عدم تأثیر APC

تصمیم علمی درباره مقاله مستقل از مسائل مالی است.

پرداخت APC هیچ تأثیری بر نتیجه داوری یا تصمیم نهایی پذیرش ندارد.

در صورت اعمال APC، این هزینه تنها پس از پذیرش رسمی مقاله دریافت می‌شود.

زمان‌بندی داوری

زمان داوری بسته به موضوع مقاله، تخصص مورد نیاز، پاسخ‌گویی داوران و میزان اصلاحات مورد نیاز متفاوت است.

نشریه تلاش می‌کند فرآیند بررسی و داوری را در کوتاه‌ترین زمان منطقی انجام دهد، بدون آنکه سرعت فرآیند موجب کاهش کیفیت ارزیابی علمی شود.

اعتراض به تصمیم داوری

نویسندگان می‌توانند در صورت وجود دلایل علمی و مستند، نسبت به تصمیم تحریریه درخواست بازنگری یا اعتراض خود را از طریق کانال رسمی ارتباطی نشریه ارائه کنند.

اعتراض باید شامل توضیح روشن و مستند درباره دلایل درخواست بازنگری باشد. تصمیم نهایی پس از بررسی درخواست و مستندات ارائه‌شده اتخاذ خواهد شد.