با گسترش شهرنشینی، افزایش جمعیت و تشدید پدیده تغییر اقلیم، مدیریت پایدار منابع آب به یکی از اساسی‌ترین چالش‌های پیش‌روی مدیران شهری و شهرداری‌ها تبدیل شده است. فضای سبز شهری به عنوان یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های اکولوژیکی شهرها، نقش کلیدی در بهبود کیفیت هوا، تعدیل اقلیم شهری، کاهش جزیره حرارتی، ارتقای سلامت جسمی و روانی شهروندان و افزایش پایداری زیست‌محیطی ایفا می‌کند، اما نگهداری و توسعه آن مستلزم تأمین پایدار آب است. در شرایط محدودیت منابع آب شیرین و افت سطح آب‌های زیرزمینی، استفاده از پساب تصفیه‌شده شهری به عنوان یک منبع آب جایگزین، رویکردی عملی و اجتناب‌ناپذیر محسوب می‌شود. هدف از این مقاله مروری، امکان‌سنجی فنی، زیست‌محیطی و بهداشتی استفاده از پساب تصفیه‌شده در آبیاری فضای سبز شهری با تمرکز بر دیدگاه کارشناسان باغبانی و مدیریت شهری است. در این مطالعه، با اتکا به نتایج پژوهش‌های انجام‌شده در داخل کشور، اثرات پساب بر رشد گیاهان فضای سبز، ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک، شوری، عناصر غذایی، فلزات سنگین و نیز پیامدهای بهداشتی و زیست‌محیطی کوتاه‌مدت و بلندمدت مورد بررسی تحلیلی قرار گرفته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که پساب تصفیه‌شده، در صورت برخورداری از کیفیت مناسب و مدیریت صحیح، می‌تواند بخش قابل توجهی از نیاز آبی فضای سبز شهری را تأمین کرده و هم‌زمان از طریق تأمین عناصر غذایی، مصرف کودهای شیمیایی را کاهش دهد. با این حال، چالش‌هایی نظیر تجمع نمک‌ها، افزایش نسبت جذب سدیم، انباشت تدریجی فلزات سنگین و ریسک‌های بهداشتی ناشی از پاتوژن‌ها، نیازمند پایش مستمر، انتخاب گونه‌های گیاهی مقاوم، استفاده از روش‌های آبیاری کارآمد و اعمال سطوح مناسب تصفیه هستند. در مجموع، نتایج این بررسی تأکید می‌کند که استفاده از پساب تصفیه‌شده در آبیاری فضای سبز شهری، در چارچوب یک برنامه مدیریتی یکپارچه، مبتنی بر استانداردهای فنی، زیست‌محیطی و بهداشتی، می‌تواند به عنوان راهکاری مؤثر برای افزایش تاب‌آوری شهری، حفاظت از منابع آب و تحقق توسعه پایدار شهری مورد استفاده قرار گیرد.

پساب تصفیه‌شده آبیاری فضای سبز شهری شوری خاک سلامت شهری توسعه پایدار