رشد شتابان شهرنشینی و افزایش فعالیت‌های شهری در ساعات شب، اهمیت روشنایی معابر به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های بنیادین خدمات شهری را دوچندان کرده است. سیستم‌های روشنایی علاوه بر نقش اساسی در تأمین ایمنی تردد عابران و وسایل نقلیه و کاهش وقوع جرائم شهری، یکی از پرمصرف‌ترین بخش‌های انرژی در بودجه عملیاتی شهرداری‌ها محسوب می‌شوند. از این‌رو، مدیریت بهینه روشنایی معابر شهری به‌عنوان راهبردی کلیدی در تحقق توسعه پایدار، کاهش مصرف انرژی و ارتقای کیفیت زندگی شهری مطرح می‌شود. هدف این مقاله، تحلیل جامع نقش مدیریت بهینه روشنایی معابر در کاهش مصرف انرژی الکتریکی و ارتقای ایمنی شهری با تأکید بر رویکردهای داده‌محور، مدیریتی و فناورانه است. روش تحقیق مقاله به‌صورت مروری–تحلیلی انجام شده و بر پایه تحلیل کیفی مطالعات علمی داخلی مرتبط با روشنایی شهری، مدیریت انرژی، ایمنی فضاهای شهری و پایداری زیست‌محیطی استوار است. در این راستا، رویکردهای نوین نظیر گذار به فناوری LED، استفاده از سیستم‌های کنترل هوشمند، به‌کارگیری سامانه‌های اطلاعات جغرافیایی (GIS)، مدیریت مبتنی بر داده، و الگوریتم‌های دیمینگ تطبیقی مورد بررسی قرار گرفته‌اند. همچنین ارتباط میان کیفیت روشنایی، یکنواختی نور، طیف نوری و ادراک ایمنی شهروندان تحلیل شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که مدیریت هوشمند روشنایی، در صورت یکپارچه‌سازی با زیرساخت‌های اطلاعاتی و مدیریتی شهرداری، می‌تواند ضمن دستیابی به صرفه‌جویی قابل‌توجه انرژی، سطح ایمنی عینی و ذهنی شهروندان را بهبود بخشد. همچنین توجه به ملاحظات زیست‌محیطی مانند کاهش آلودگی نوری و حفظ شب‌زیست‌پذیری، نقش تعیین‌کننده‌ای در پایداری بلندمدت سیستم‌های روشنایی دارد. در نتیجه، مدیریت بهینه روشنایی معابر شهری نه‌تنها یک اقدام فنی در حوزه انرژی، بلکه راهبردی چندبعدی در ارتقای ایمنی، کاهش هزینه‌های شهری و تحقق شهر پایدار است که نیازمند نگاه سیستمی، سیاست‌گذاری یکپارچه و ظرفیت‌سازی تخصصی در بدنه مدیریت شهری می‌باشد.

روشنایی هوشمند بهره‌وری انرژی ایمنی شهری مدیریت دارایی پایداری شهری