امروز : جمعه، ۱۹ تیر ۱۴۰۵
تحلیل و ارزیابی نظام حکمرانی و مدیریت بهداشت محصولات در میادین میوه و ترهبار شهرداری: رویکردی تلفیقی میان علوم گیاهپزشکی و مدیریت سیستمهای توزیع شهری
دوره 2، شماره 3، 1405، صفحات 96 - 109
1 - مهندسی کشاورزی - گیاهپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، شیراز، ایران.
چکیده :
میادین میوه و ترهبار شهرداری از مهمترین نقاط تماس میان تولیدکننده، شبکه توزیع شهری و مصرفکننده نهایی به شمار میروند و از اینرو، کیفیت بهداشت محصولات در این مراکز نه تنها بر سلامت عمومی، بلکه بر کارآمدی حکمرانی شهری، اعتماد اجتماعی و پایداری زنجیره تأمین غذایی اثر مستقیم دارد. در این میان، همپوشانی مسائل گیاهپزشکی، ایمنی غذایی، مدیریت لجستیک و سازوکارهای نظارتی، ضرورت بازاندیشی در نظام حکمرانی این میادین را برجسته میسازد. این پژوهش مروری با هدف تحلیل و ارزیابی نظام حکمرانی و مدیریت بهداشت محصولات در میادین میوه و ترهبار شهرداری، و تبیین یک رویکرد تلفیقی میان علوم گیاهپزشکی و مدیریت سیستمهای توزیع شهری تدوین شده است تا شکافهای نهادی، عملیاتی و نظارتی موجود را آشکار سازد. پژوهش حاضر از نوع مروری-تحلیلی است و با اتکا بر ادبیات منتخب فارسی در حوزههای گیاهپزشکی، ایمنی محصولات، مدیریت شهری، حکمرانی، لجستیک، ریسک و تابآوری، به تحلیل مفهومی و تطبیقی سازوکارهای اثرگذار بر کیفیت بهداشت محصولات در شبکه عرضه شهری پرداخته است. تحلیل بر مبنای استنتاج کیفی از منابع مجاز و با تمرکز بر پیوند میان زیرساختهای توزیع، الگوهای نظارت، رفتار بازیگران و ظرفیت نهادی انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که چالشهای اصلی در میادین میوه و ترهبار شهرداری نه صرفاً ناشی از عوامل فنی، بلکه حاصل برهمکنش پیچیدهای از ضعف هماهنگی نهادی، ناکارآمدی در زنجیره سرد، فقدان نظام پایش مبتنی بر ریسک، ناپایداری رفتارهای عملیاتی، و محدودیت در استانداردسازی فرایندهاست. همچنین، آشکار شد که مدیریت بهداشت محصولات زمانی اثربخش خواهد بود که از چارچوبی تلفیقی مبتنی بر حکمرانی شبکهای، مسئولیتپذیری چندسطحی، و ارتقای ظرفیتهای گیاهپزشکی و لجستیکی برخوردار باشد. نتیجهگیری پژوهش آن است که بهداشت محصولات در میادین میوه و ترهبار شهرداری را باید بهمثابه یک مسئله حکمرانی شهری دید، نه صرفاً یک مسئله فنی یا بهداشتی. استقرار مدل تلفیقی پیشنهادی، که بر همراستاسازی نظارت، آموزش، زیرساخت، داده و مشارکت ذینفعان استوار است، میتواند زمینهساز کاهش مخاطرات، افزایش تابآوری و ارتقای کیفیت خدمات شهری در حوزه عرضه محصولات تازهخوری شود.