امروز : چهارشنبه، ۱۵ بهمن ۱۴۰۴
نمایه سازی در پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی

بررسی نقش نظام حسابداری درآمد در ارتقای شفافیت مالی و پاسخگویی عمومی در شهرداری‌ها
دوره 2، شماره 1، 1404، صفحات 316 - 328
نویسندگان : محمدرضا شهرآزاد* 1، هادی نجف پور 2، مهدی حاجی زاده 3، مرتضی قشقایی 4
1- لیسانس رشته حسابداری صنعتی، دانشگاه علمی کاربردی پلیمر بوشهر. (کارشناس عوارض و نوسازی - شهرداری بندر بوشهر)
2- لیسانس رشته حسابداری مالی، دانشگاه علمی کاربردی استانداری. (کارشناس درآمد و نوسازی - شهرداری بندر بوشهر)
3- کارشناس رشته حسابداری مالی، دانشگاه علمی کاربردی. (مسئول امور عوارض و نوسازی - شهرداری بندر بوشهر)
4- لیسانس مهندسی عمران، علمی کاربردی همیاری شهرداری ها. (مسئول دفتر مدیر اداره تشخیص و وصول درآمد - شهرداری بندر بوشهر)
چکیده :
مدیریت مالی شهری به‌عنوان یکی از ارکان اساسی حکمرانی محلی، نقش تعیین‌کننده‌ای در تحقق توسعه پایدار شهری، افزایش اعتماد عمومی و ارتقای کارایی خدمات شهرداری‌ها ایفا می‌کند. در این میان، نظام حسابداری درآمد به‌عنوان بستر اصلی ثبت، اندازه‌گیری و گزارش‌دهی منابع مالی شهرداری‌ها، جایگاهی محوری در تضمین شفافیت مالی و پاسخگویی عمومی دارد. با توجه به تنوع و پیچیدگی منابع درآمدی شهرداری‌ها، از جمله عوارض محلی، بهای خدمات، درآمدهای دارایی‌ها و جرایم، وجود یک نظام حسابداری درآمد کارآمد و منسجم، پیش‌شرط ارائه اطلاعات مالی دقیق، قابل اتکا و قابل فهم برای ذی‌نفعان مختلف به شمار می‌رود. هدف این مقاله، بررسی و تبیین نقش نظام حسابداری درآمد در ارتقای شفافیت مالی و تقویت پاسخگویی عمومی در شهرداری‌هاست و تلاش دارد با تمرکز بر ادبیات حسابداری دولتی و مدیریت مالی شهری، سازوکارهای اثرگذاری این نظام را بر بهبود حکمرانی مالی شهری تشریح نماید. روش پژوهش، مروری ـ تحلیلی بوده و با مطالعه نظام‌مند منابع علمی، پژوهش‌های داخلی و خارجی، استانداردهای حسابداری دولتی و تجارب عملی شهرداری‌ها، ابعاد نظری و کاربردی موضوع مورد بررسی قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که استقرار نظام حسابداری درآمد مبتنی بر اصول استاندارد، به‌ویژه استفاده از مبنای تعهدی، اجرای کنترل‌های داخلی مؤثر، یکپارچگی سامانه‌های اطلاعاتی و افشای منظم و شفاف داده‌های درآمدی، تأثیر مستقیمی بر افزایش شفافیت مالی شهرداری‌ها دارد. همچنین، این نظام با فراهم‌سازی مستندات قابل اتکا، امکان مقایسه عملکرد واقعی با بودجه مصوب و سنجش کارایی فرآیندهای وصول درآمد، زمینه پاسخگویی مؤثر مدیران شهری در برابر شوراهای شهر، نهادهای نظارتی و شهروندان را تقویت می‌کند. در نتیجه، می‌توان بیان کرد که نظام حسابداری درآمد نه‌تنها ابزاری فنی برای ثبت درآمدها، بلکه سازوکاری راهبردی برای ارتقای شفافیت، کاهش ریسک فساد، افزایش اعتماد عمومی و بهبود حکمرانی مالی شهری است. تقویت این نظام، شرطی ضروری برای تحقق پاسخگویی پایدار و مدیریت مالی کارآمد در شهرداری‌ها محسوب می‌شود.