رشد فزاینده جمعیت شهری و محدودیت منابع طبیعی موجب شده است مدیریت پسماند و مسئولیت‌پذیری اجتماعی سازمان‌ها به‌عنوان دو مؤلفه اساسی در پایداری شهری و محیط‌زیستی مورد توجه فزاینده قرار گیرند. بررسی تعامل این دو حوزه به‌ویژه در ساختار شهرداری‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا نحوه مدیریت پسماند می‌تواند مستقیماً بر پیامدهای زیست‌محیطی، اعتماد عمومی و مشروعیت اجتماعی سازمان اثر بگذارد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تأثیر مدیریت پسماند بر مسئولیت اجتماعی در شهرداری استان بوشهر انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، توصیفی–پیمایشی است. جامعه آماری شامل مدیران مالی شهرداری استان بوشهر در سال ۱۴۰۴ بوده و برای گردآوری داده‌ها از دو پرسشنامه استاندارد مدیریت پسماند احمدی (۱۳۹۴) و پرسشنامه مسئولیت اجتماعی کارول (1991) استفاده شده است. داده‌ها با بهره‌گیری از نرم‌افزارهای Excel و SmartPLS3 تحلیل شدند. در بخش آمار توصیفی، وضعیت تمامی متغیرها دارای میانگین بالاتر از سطح متوسط بود که نشان‌دهنده ادراک مناسب پاسخ‌دهندگان از مدیریت پسماند و مسئولیت اجتماعی است. آزمون کولموگروف–اسمیرنف نشان داد داده‌های مدیریت پسماند نرمال نیست اما داده‌های مسئولیت اجتماعی دارای توزیع نرمال‌اند. ضرایب همبستگی اسپیرمن نشان‌دهنده وجود رابطه مثبت و معنادار میان تمامی متغیرهای اصلی پژوهش بود. در بخش مدل‌سازی معادلات ساختاری، پایایی سازه‌ها با استفاده از آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی در سطوح مطلوب (بیش از 0.7) تأیید شد. همچنین روایی همگرا (AVE>0.5) و روایی واگرا با معیار فورنل–لارکر نیز تأیید گردید. نتایج تحلیل مسیر نشان داد مدیریت پسماند تأثیر مثبت و معناداری بر مسئولیت اجتماعی دارد (β=0.660, t=13.362). مقدار R² مسئولیت اجتماعی 0.435 و مقدار Q² برابر با 0.161 محاسبه شد که نشان‌دهنده قدرت پیش‌بینی مناسب مدل است. به‌طور کلی یافته‌ها بیانگر آن است که بهبود مدیریت پسماند می‌تواند سطح مسئولیت اجتماعی شهرداری را ارتقا دهد و به افزایش شفافیت، اعتماد عمومی و پایداری محیطی کمک کند.

مدیریت پسماند؛ مسئولیت اجتماعی؛ شهرداری بوشهر؛ توسعه پایدار؛ مشارکت شهروندی