تحولات شتابان فناوری اطلاعات و گسترش ابزارهای مبتنی بر هوش مصنوعی و تحلیل کلان‌داده‌ها، نظام مدیریت مالی بخش عمومی را با الزامات جدیدی مواجه ساخته است. در این میان، شهرداری‌ها به عنوان یکی از اصلی‌ترین نهادهای ارائه‌دهنده خدمات عمومی، با چالش‌هایی نظیر ناپایداری درآمدها، ضعف در فرآیندهای بودجه‌ریزی، ناکارآمدی نظام نظارت داخلی و بروز آسیب‌هایی در حوزه سلامت اداری روبه‌رو هستند. تداوم استفاده از سیستم‌های مالی سنتی و غیر‌یکپارچه، نه‌تنها پاسخگوی پیچیدگی فزاینده فعالیت‌های مالی شهرداری‌ها نیست، بلکه زمینه‌ساز کاهش شفافیت و افزایش ریسک‌های مالی و اداری شده است. هدف اصلی این پژوهش، بررسی تأثیر به‌کارگیری سامانه‌های نوین هوشمندسازی مالی بر افزایش کارایی فرآیندهای بودجه‌ریزی، بهبود نظام نظارت داخلی و ارتقای سلامت اداری در شهرداری‌های ایران است. این مطالعه با رویکردی مروری–تحلیلی انجام شده و با اتکا به ادبیات نظری مدیریت مالی بخش عمومی و تحلیل نظام‌مند پژوهش‌های پیشین منتخب در حوزه درآمدهای پایدار، نظارت مالی، بودجه‌ریزی شهری و سلامت اداری، به تبیین سازوکارهای اثرگذاری هوشمندسازی مالی پرداخته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که سامانه‌های هوشمند مالی از طریق افزایش دقت پیش‌بینی‌های درآمدی و هزینه‌ای، امکان بودجه‌ریزی انعطاف‌پذیر و مبتنی بر عملکرد را برای شهرداری‌ها فراهم می‌سازند. همچنین، استقرار نظام‌های مانیتورینگ بلادرنگ، کنترل‌های تعبیه‌شده سیستمی و الگوریتم‌های تشخیص ناهنجاری، موجب تقویت نظارت داخلی و کاهش خطاهای انسانی و تخلفات مالی می‌شود. از سوی دیگر، شفاف‌سازی جریان‌های مالی، ثبت غیرقابل تغییر تراکنش‌ها و ارتقای پاسخگویی مدیریتی، نقش مؤثری در بهبود سلامت اداری و کاهش زمینه‌های بروز فساد ایفا می‌کند. در مجموع، نتایج نشان می‌دهد که هوشمندسازی مالی می‌تواند به عنوان یک ابزار راهبردی در اصلاح ساختار مالی شهرداری‌های ایران عمل کند؛ با این حال، تحقق کامل این مزایا مستلزم فراهم‌سازی زیرساخت‌های فنی، ارتقای سرمایه انسانی و مدیریت مؤثر تغییرات سازمانی است.

هوشمندسازی مالی بودجه‌ریزی شهرداری نظارت داخلی سلامت اداری مدیریت مالی بخش عمومی.