پاسخگویی مالی یکی از ارکان اساسی حاکمیت مطلوب شهری و پیش‌شرط اعتماد عمومی به شهرداری‌ها به شمار می‌آید. در شرایطی که شهرداری‌ها به عنوان اصلی‌ترین نهاد ارائه‌دهنده خدمات عمومی محلی، مسئول مدیریت منابع قابل‌توجهی از محل عوارض، بها خدمات و دارایی‌های عمومی هستند، کیفیت نظام‌های مالی و حسابداری آن‌ها نقشی تعیین‌کننده در شفافیت، کارایی و مشروعیت عملکرد شهری دارد. بر این اساس، حسابداران به عنوان بازیگران محوری فرایند ثبت، گزارشگری و تحلیل اطلاعات مالی، جایگاهی کلیدی در تحقق و تقویت پاسخگویی مالی ایفا می‌کنند. هدف این مقاله، بررسی جامع عوامل مؤثر بر بهبود پاسخگویی مالی در شهرداری‌ها با تأکید ویژه بر نقش حرفه‌ای حسابداران در ساختار مدیریت مالی شهری است. روش تحقیق مقاله حاضر از نوع مروری ـ تحلیلی بوده و با استفاده از تحلیل نظام‌مند منابع علمی و پژوهش‌های داخلی منتخب در حوزه مدیریت مالی شهری، درآمدهای پایدار شهرداری‌ها، عوارض و نظام‌های حسابداری و بودجه‌ریزی انجام شده است. در این راستا، با استخراج مفاهیم کلیدی، چارچوب نظری پاسخگویی مالی شهرداری‌ها تبیین و سپس نقش حسابداران در ابعاد مختلف شفافیت مالی، کنترل داخلی، گزارشگری عملکرد و نظارت مالی مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که پاسخگویی مالی در شهرداری‌ها متأثر از مجموعه‌ای از عوامل ساختاری، نهادی و حرفه‌ای است که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به نوع و پایداری ساختار درآمدی، استقرار نظام حسابداری تعهدی و بهای تمام‌شده، کارآمدی بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد، شفافیت عوارض و بها خدمات، استقلال واحدهای مالی و حسابرسی و سطح تخصص حسابداران اشاره کرد. نتایج حاکی از آن است که هرچه نقش حسابداران از وظایف صرفاً ثبت و نگهداری اسناد فراتر رفته و به تحلیل، تفسیر و گزارشگری عملکرد مالی گسترش یابد، سطح پاسخگویی مالی شهرداری‌ها به طور معناداری افزایش می‌یابد. در جمع‌بندی، مقاله نتیجه می‌گیرد که بهبود پاسخگویی مالی در شهرداری‌ها بدون توانمندسازی حسابداران، اصلاح نظام‌های مالی و حرکت به سمت درآمدهای پایدار و شفاف امکان‌پذیر نیست و تحقق این امر نیازمند رویکردی نهادی، حرفه‌ای و مبتنی بر عملکرد در مدیریت مالی شهری است.

پاسخگویی مالی مدیریت شهری حسابداری دولتی شفافیت مالی نقش حسابداران