مدیریت موفقیت‌آمیز پروژه‌های عمرانی و ساختمانی مستلزم یکپارچگی مؤثر میان چارچوب‌های حسابداری پیمانکاری، مکانیزم‌های دقیق کنترل هزینه و فرآیندهای نظارتی کارآمد است. هدف اصلی این مقاله مروری، تحلیل انتقادی ارتباط متقابل میان این سه حوزه، شناسایی چالش‌های موجود در پیاده‌سازی عملی آن‌ها، و طراحی یک مدل مفهومی یکپارچه برای ارتقای عملکرد نظارتی از حالت واکنشی به پیش‌بینانه است. روش پژوهش بر مبنای مرور سیستماتیک و تحلیل انتقادی ۱۹ منبع تخصصی منتشر شده بین سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۴ انجام گرفت. این تحلیل به صورت ساختاریافته در هشت بخش انجام شد تا ضمن پوشش مبانی نظری حسابداری پیمانکاری، مدل‌های کنترل هزینه و راهکارهای نوین، یک مدل مفهومی پیشنهادی برای ادغام این سه رکن ارائه گردد. یافته‌ها نشان دادند که ناکارآمدی در ثبت داده‌های هزینه‌ای و پیشرفت فیزیکی، به دلیل اتکای روش‌های سنتی به اطلاعات دوره‌ای، عامل اصلی شکست در کنترل هزینه است. حسابداری پیمانکاری، به‌ویژه از طریق کاربرد شاخص‌های ارزش کسب شده (EVM) و مدیریت شفاف تعدیلات قرارداد، به عنوان ابزاری حیاتی برای نظارت فعال اثبات شد. همچنین، پذیرش فناوری‌هایی مانند BIM و IoT برای جمع‌آوری بلادرنگ داده‌های میدانی، ضروری تلقی گردید. در نتیجه‌گیری، دستیابی به کنترل هزینه مؤثر نیازمند گذار به سیستمی یکپارچه است که در آن داده‌های حسابداری به صورت پویا با فرآیندهای اجرایی گره خورده باشند. مدل مفهومی پیشنهادی با چهار مؤلفه اصلی، چارچوبی عملیاتی برای این یکپارچگی فراهم می‌سازد و نظارت را به ابزاری پیش‌بینانه تبدیل می‌کند که پتانسیل کاهش قابل توجه ریسک‌های مالی و زمانی پروژه را دارد. در پایان، مسیرهایی برای تحقیقات آتی در زمینه‌های پیاده‌سازی تجربی مدل و کاربرد بلاکچین در حل اختلافات قراردادی پیشنهاد شد.

حسابداری پیمانکاری کنترل هزینه نظارت پروژه ارزش کسب شده یکپارچه‌سازی داده