امروز : چهارشنبه، ۱۵ بهمن ۱۴۰۴
نمایه سازی در پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی

تحلیل کارآمدی نظام تعرفه‌های درآمدی شهرداری‌ها در تأمین مالی پایدار شهری (با رویکرد عدالت فضایی)
دوره 1، شماره 4، 1404، صفحات 394 - 403
نویسندگان : مجید حسین پور* 1
1- کارشناسی ناپیوسته رشته علمی کاربردی حسابداری دانشگاه دلوار. (پست کارشناس درآمد - رسته اداری مالی).
چکیده :
تأمین مالی پایدار شهری یکی از بنیادی‌ترین الزامات مدیریت شهری در دوران معاصر است، زیرا شهرداری‌ها برای ارائه خدمات عمومی، توسعه زیرساخت‌ها و حفظ کیفیت محیط شهری نیازمند منابع درآمدی مطمئن، پایدار و قابل پیش‌بینی هستند. در ایران، نظام تعرفه‌های درآمدی شهرداری‌ها طی سال‌های اخیر با چالش‌هایی چون اتکای شدید به منابع ناپایدار، نبود سازوکارهای عادلانه برای توزیع درآمد، و ضعف در پیوند میان تعرفه‌گذاری و هزینه‌های واقعی خدمات مواجه بوده است. هدف این پژوهش، تحلیل کارآمدی نظام تعرفه‌ای موجود در پاسخ‌گویی به نیازهای مالی شهرداری‌ها و ارزیابی میزان سازگاری آن با اصول عدالت فضایی است. روش تحقیق به شیوه مروری – تحلیلی انجام شده و تلاش شده است با بررسی ساختار موجود، اهمیت اصلاح تعرفه‌ها در جهت ایجاد یک سیستم مالی پایدار و عادلانه روشن شود. یافته‌های مطالعه نشان می‌دهد که نظام تعرفه‌ای کنونی به دلیل عدم تناسب میان تعرفه‌ها و هزینه واقعی ارائه خدمات، ناتوانی در مدیریت ارزش افزوده زمین، و وابستگی بالا به درآمدهای نوسانی ناشی از ساخت‌وساز، موجب ناپایداری مالی و کاهش توان شهرداری‌ها در برنامه‌ریزی بلندمدت می‌شود. همچنین مشخص شد که این ساختار تعرفه‌ای، به‌طور ناخواسته موجب تشدید نابرابری فضایی شده و مناطق برخوردار را از فرصت‌های توسعه بیشتری نسبت به مناطق کم‌برخوردار بهره‌مند می‌کند. در نهایت، نتیجه‌گیری بر ضرورت بازطراحی نظام تعرفه‌های شهری بر پایه اصول هزینه‌محور، ارزش زمین، بهره‌وری دارایی‌ها و سازوکارهای بازتوزیع فضایی تأکید دارد. چنین مدلی می‌تواند علاوه بر افزایش پایداری مالی، به تحقق عدالت فضایی و ایجاد تعادل در توسعه شهری کمک کند. اجرای این اصلاحات نیازمند تقویت ظرفیت نهادی، شفافیت مالی و بازنگری در سیاست‌گذاری شهری است تا شهرداری‌ها بتوانند به سمت نظام درآمدی کارآمد، پایدار و عدالت‌محور حرکت کنند.