پروژه‌های عمرانی شهرداری‌ها به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای توسعه شهری، سهم قابل‌توجهی از منابع مالی عمومی را به خود اختصاص می‌دهند و موفقیت یا ناکامی آن‌ها آثار مستقیم و بلندمدتی بر کیفیت زندگی شهروندان و پایداری مالی مدیریت شهری بر جای می‌گذارد. در این میان، حسابداری پیمانکاری به‌عنوان زیرسیستمی تخصصی از نظام حسابداری بخش عمومی، نقشی کلیدی در ایجاد شفافیت مالی، کنترل هزینه‌ها و پشتیبانی اطلاعاتی از مدیریت پروژه‌های عمرانی ایفا می‌کند. پیچیدگی قراردادهای پیمانکاری، ماهیت بلندمدت پروژه‌ها، عدم قطعیت در برآوردها و وابستگی شدید تصمیمات مدیریتی به اطلاعات مالی صحیح، ضرورت توجه علمی و نظام‌مند به این حوزه را دوچندان ساخته است. هدف اصلی این مقاله مروری، تبیین جایگاه و کارکرد حسابداری پیمانکاری در چرخه کامل مدیریت پروژه‌های عمرانی شهرداری، از مرحله برآورد اولیه تا اجرای نهایی و تحویل پروژه، و نشان دادن نقش آن در ارتقای حاکمیت مالی، پاسخگویی عمومی و کارایی تخصیص منابع است. مقاله تلاش می‌کند با نگاهی یکپارچه، پیوند میان فرآیندهای فنی مدیریت پروژه و سازوکارهای مالی و حسابداری را برجسته سازد. روش پژوهش به‌صورت مروری-تحلیلی و مبتنی بر بررسی منسجم ادبیات علمی و پژوهش‌های مرتبط با حسابداری شهرداری، مدیریت پروژه‌های عمرانی، تأمین مالی و کنترل هزینه‌ها انجام شده است. در این چارچوب، مفاهیم نظری، تجربیات مدیریتی و نتایج مطالعات پیشین به‌گونه‌ای ترکیب شده‌اند که تصویری جامع از چالش‌ها و الزامات اجرایی حسابداری پیمانکاری در شهرداری‌ها ارائه شود. یافته‌های مطالعه نشان می‌دهد که ضعف در برآوردهای اولیه، نبود یکپارچگی میان اطلاعات مالی و پیشرفت فیزیکی، و فقدان نظام‌های کنترلی مؤثر، از مهم‌ترین عوامل بروز تأخیر، افزایش هزینه و کاهش کارایی پروژه‌های عمرانی شهری هستند. در مقابل، استقرار نظام حسابداری پیمانکاری کارآمد و همسو با مدیریت پروژه، می‌تواند ابزار قدرتمندی برای کنترل انحرافات، مدیریت ریسک‌های مالی و بهبود تصمیم‌گیری مدیریتی باشد. در نهایت، نتیجه‌گیری پژوهش تأکید می‌کند که تقویت حسابداری پیمانکاری در شهرداری‌ها نه‌تنها یک ضرورت فنی، بلکه پیش‌شرط تحقق شفافیت، پاسخگویی و توسعه پایدار شهری است و می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در موفقیت پروژه‌های عمرانی و اعتماد عمومی ایفا کند.

حسابداری پیمانکاری مدیریت پروژه‌های عمرانی شهرداری کنترل هزینه تأمین مالی پروژه