پژوهش حاضر با هدف بررسی ادراک ذهنی شهروندان از کیفیت عناصر زیست ‌محیطی اماکن تفریحی و پارک ‌های شهری در شهر یاسوج انجام شده است. با توجه به نقش پارک ‌های شهری در ارتقای کیفیت زیست شهری، سلامت جسمی و روانی، و تعاملات اجتماعی، این مطالعه تلاش دارد تا از منظر شهروندان، میزان کیفیت عناصر اکولوژیکی و کالبدی فضاهای تفریحی شهر را ارزیابی کند. روش پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی و کاربردی است و اطلاعات از طریق پرسشنامه محقق‌ساخته ۳۴ گویه‌ ای بر مبنای طیف لیکرت پنج‌درجه‌ای جمع‌آوری شده است. جامعه آماری شامل شهروندان شهر یاسوج (۲۱۵٬۰۰۰ نفر) و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۳۸۴ نفر تعیین شد. روایی پرسشنامه به تأیید خبرگان دانشگاهی و پایایی آن بر اساس آلفای کرونباخ ۸۱۹/۰ به دست آمد. برای تحلیل داده‌ ها از نرم‌ افزارهای SPSS و Amos و آزمون ‌های تحلیل عاملی، MANOVA و رگرسیون چندمتغیره گام‌ به ‌گام استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که شش عامل اصلی کیفیت زیست ‌محیطی شامل: درختکاری و گل‌کاری، بهداشت محیط، موجودات زنده، آب، شهرسازی و خرداقلیم شهری قادر به تبیین ۷۳٫۵ درصد واریانس ادراک ذهنی شهروندان هستند. آزمون MANOVA نیز وجود تفاوت معنادار (p<0.000) بین پارک ‌های شهری یاسوج از نظر کیفیت عناصر زیست ‌محیطی را تأیید کرد؛ بیشترین تفاوت و تأثیر به عامل درختکاری و گل‌کاری اختصاص یافت. نتایج رگرسیون نشان داد که این عامل بیشترین سهم را در شکل‌دهی ادراک ذهنی شهروندان دارد (β=0.423). در مجموع، یافته‌ ها نشان می‌دهند که مدیریت نگهداری و توسعه پوشش گیاهی، بهداشت محیطی و طراحی کالبدی هماهنگ با اصول شهرسازی سبز بیشترین اثر را بر رضایت و ادراک ذهنی شهروندان از کیفیّت پارک‌های شهری دارند. بنابراین، ارتقای تنوع گیاهی، نظافت دوره ‌ای، طراحی منظر زیست ‌محیطی و توجه به خرداقلیم شهری می‌تواند زمینه بهبود کیفیت تجربه فضایی و رفاه اجتماعی شهروندان یاسوج را فراهم سازد.

ادراک ذهنی شهروندان کیفیت عناصر زیست ‌محیطی پارک ‌های شهری فضای سبز شهر یاسوج.