مالیات به عنوان یکی از ابزارهای کلیدی سیاست اقتصادی و اجتماعی دولت‌ها، نقشی تعیین‌کننده در ارتقای رقابت‌پذیری و توسعه اقتصادی ایفا می‌کند، به ویژه در کشورهای در حال توسعه که وابستگی به منابع ناپایدار نظیر نفت، آسیب‌پذیری اقتصادی را افزایش داده است. این پژوهش با رویکرد مدیریت بازرگانی بین‌الملل، به بررسی ابعاد مختلف نظام مالیاتی و ارتباط آن با رشد پایدار، جذب سرمایه‌گذاری خارجی (FDI)، توزیع عادلانه درآمد، و کاهش شکاف طبقاتی پرداخته است. هدف اصلی مطالعه، تحلیل کارکرد مالیات به مثابه منبع پایدار درآمد و ابزاری برای ارتقای توان رقابت اقتصادی کشورها در فضای تجارت جهانی، و شناسایی موانع نهادی، قانونی و اجرایی در نظام مالیاتی ایران نسبت به استانداردهای بین‌المللی است. روش تحقیق با ترکیبی از مطالعات کتابخانه‌ای و تحلیل محتوای تحقیقات پیشین صورت گرفته است. منابع شامل داده‌های بین‌المللی مربوط به کشورهای در حال توسعه، مقالات علمی، و تجربه سیاست‌های مالیاتی ایران می‌باشد. رویکرد، مقایسه‌ای-تحلیلی است که هم ابعاد نظری و هم شواهد تجربی را پوشش می‌دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد که نظام مالیاتی کارا، علاوه بر تأمین بودجه عمومی، با اصلاح ساختار اخذ مالیات، حذف معافیت‌های غیرضروری، گسترش پایه مالیاتی، و اجرای اصول شفافیت و عدالت، می‌تواند توان رقابت‌پذیری در بازارهای جهانی را تقویت کند. مطالعه تطبیقی بیانگر آن است که کشورهای موفق، با استفاده از مشوق‌های مالیاتی هدفمند و مالیات بر ارزش افزوده، ضمن جذب سرمایه خارجی، زیرساخت‌های اقتصادی و اجتماعی خود را توسعه داده‌اند. در ایران، مشکلاتی مانند پیچیدگی قوانین، ضعف فرآیندهای اجرایی، کمبود آموزش مؤدیان، و اتکای تاریخی به نفت مانع تحقق کامل کارکرد توسعه‌ای مالیات شده است. نتیجه‌گیری برون‌رفت از ناکارآمدی نظام مالیاتی مستلزم اصلاح قوانین، دیجیتالی‌سازی فرایندها، فرهنگ‌سازی، و هم‌راستایی سیاست‌های مالیاتی با استانداردهای بین‌المللی است. در چنین چارچوبی، مالیات نه تنها منبع درآمدی پایدار، بلکه ابزاری راهبردی برای توسعه اجتماعی-اقتصادی و ارتقای جایگاه کشور در رقابت‌های جهانی خواهد بود.

مالیات رقابت‌پذیری بین‌الملل توسعه اقتصادی کشورهای در حال توسعه نظام مالیاتی ایران