نظام برنامه‌ریزی و تخصیص منابع مالی در شهرداری‌ها به عنوان هسته اصلی فعالیت‌های توسعه شهری، نقشی حیاتی در تحقق اهداف توسعه پایدار و تأمین خدمات عمومی ایفا می‌کند. این مقاله مروری تحلیلی با هدف ارزیابی عملکرد و شناسایی نقاط ضعف نظام مذکور در شهرداری‌های ایران تدوین شده است، با تمرکز ویژه بر بهینه‌سازی ساختار هزینه‌ها و ارتقای بهره‌وری در اجرای پروژه‌های عمرانی شهری. ساختار هزینه‌های غیربهینه و وابستگی شدید به منابع ناپایدار، کارایی تخصیص منابع را به شدت تحت تأثیر قرار داده و اجرای موفقیت‌آمیز طرح‌های توسعه‌ای را با چالش مواجه ساخته است. روش پژوهش حاضر مبتنی بر تحلیل اسنادی و مروری جامع بر ادبیات تخصصی در حوزه مدیریت مالی و برنامه‌ریزی شهری بوده و چارچوب‌های نظری مرتبط با کارایی، بهره‌وری و بودجه‌ریزی شهرداری‌ها مورد واکاوی قرار گرفته است. یافته‌های این مرور نشان می‌دهد که فقدان ارتباط سیستمی میان برنامه‌ریزی استراتژیک و بودجه‌ریزی عملیاتی، همراه با ضعف در فرآیندهای نظارتی و ارزیابی عملکرد، منجر به تخصیص منابع در مسیرهای غیربهینه و کاهش بازده سرمایه‌گذاری‌های شهری شده است. همچنین، عدم توسعه کافی درآمدهای پایدار و اتکای مفرط به منابع عوارضی و غیرمستمر، انعطاف‌پذیری مالی شهرداری‌ها را کاهش داده است. نتیجه‌گیری مقاله بر لزوم بازنگری اساسی در مکانیزم‌های برنامه‌ریزی مالی، تمرکز بر مدیریت هزینه‌های جاری، و اجرای مدل‌های کارآمد تخصیص منابع مبتنی بر عملکرد تأکید دارد تا از این طریق، بهره‌وری پروژه‌های عمرانی افزایش یافته و پایداری مالی شهرداری‌ها تضمین گردد.

کارایی مالی برنامه‌ریزی شهری تخصیص منابع بهره‌وری پروژه‌های عمرانی ساختار هزینه‌ها