امروز : چهارشنبه، ۱۵ بهمن ۱۴۰۴
نمایه سازی در پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی

بررسی مبانی و آثار حقوقی نظارت دولت بر عملکرد شهرداری‌ها در نظام حقوق عمومی ایران
دوره 2، شماره 1، 1404، صفحات 435 - 447
نویسندگان : حکیمه زنده بودی* 1، هادی قادریان 2
1- کارشناسی ارشد حقوق بین الملل، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بوشهر، بوشهر، ایران. (کارشناس حقوقی).
2- لیسانس حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد بوشهر، بوشهر، ایران. (کارشناس حقوقی).
چکیده :
پژوهش حاضر با هدف بررسی تحلیلی مبانی نظری و آثار حقوق عمومی نظارت دولت بر عملکرد شهرداری‌ها در نظام حقوق عمومی ایران تدوین شده است. شهرداری‌ها به عنوان نهادهای محلی، نقش حیاتی در ارائه خدمات شهری و توسعه پایدار ایفا می‌کنند، اما ماهیت دوگانه آن‌ها که ترکیبی از خودگردانی و وابستگی به ساختار حاکمیتی است، لزوم اعمال نظارت هدفمند توسط قوای عالی‌تر دولتی را توجیه می‌نماید. روش تحقیق مورد استفاده در این پژوهش، رویکردی توصیفی-تحلیلی مبتنی بر مطالعه منابع کتابخانه‌ای و استناد به متون فقهی، حقوقی و اسناد بالادستی تقنینی بوده است تا چارچوب‌های نظری و عملی نظارت مورد واکاوی قرار گیرد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نظارت دولت، نه تنها ابزاری برای تضمین مشروعیت اقدامات شهرداری‌ها و رعایت اصل حاکمیت قانون است، بلکه عاملی اساسی در افزایش کارآمدی، شفافیت و پاسخگویی این نهادها محسوب می‌شود؛ هرچند گستره این نظارت، به‌ویژه در حوزه اختیارات ذاتی شورا و شهرداری، همواره محل مناقشه حقوقی بوده است. نتیجه‌گیری مقاله بر این تأکید دارد که برقراری توازن میان استقلال نهادهای محلی و ضرورت اعمال نظارت عالیه دولت، نیازمند بازتعریف دقیق حدود اختیارات و روش‌های نظارتی، با هدف تقویت سرمایه اجتماعی و ارتقاء حکمرانی شهری است تا از تبدیل شدن نظارت به مداخله غیرقانونی جلوگیری شود.